Kıl Dönmesi (Pilonidal Sinüs)

Kıl dönmesi nedir?

Pilonidal hastalık, kuyruk sokumunun hemen üzerindeki kıvrımda görülür. Bu bölgede kopan kıllar cilt altına doğru ilerler ve orada birikir.

Vücut, gömülen kılları yabancı madde olarak algılar. Çevrede iltihabi bir tepki gelişir ve zamanla küçük bir boşluk oluşur. Bu boşluk ciltle küçük deliklerle bağlantılıdır.

Hastalık farklı biçimlerde karşımıza çıkar:

Şikâyet vermeyen tablo. Bölgede küçük delikler vardır ancak ağrı ve akıntı yoktur. Rastlantısal olarak fark edilir.

Apse tablosu. İltihap birikir. Ani başlayan ağrı, şişlik, kızarıklık ve ısı artışı görülür.

Süregelen tablo. Aralıklı akıntı ve dönem dönem artan rahatsızlık vardır. Bölgede birden çok delik bulunabilir.

Tekrarlayan tablo. Daha önce girişim yapılmış, şikâyetler yeniden başlamıştır. Bu grupta planlama ayrıntılı yapılır.

Neden en çok genç erişkinlerde görülür?

Hastalık ergenlikten sonra, kıllanmanın arttığı dönemde belirginleşir. Yirmili yaşlarda en sık görülür. Ter bezlerinin etkinliği ve bölgenin sürekli hareket hâlinde olması bu yaş aralığında tabloyu kolaylaştırır. İlerleyen yaşla birlikte sıklık azalır.

Neden gelişir?

Temel mekanizma kılların cilt altına gömülmesidir. Bunu kolaylaştıran birçok etken vardır.

İlişkilendirilen başlıklar şunlardır:

• Kuyruk sokumunda derin kıvrım yapısı
• Yoğun kıllanma ve kalın kıl yapısı
• Uzun süre oturarak çalışma
• Bölgenin terli ve nemli kalması
• Aşırı kilo
• Bölge hijyeninin yetersiz olması
• Ailesel yatkınlık
• Bölgeye gelen tekrarlayan darbeler
• Sürtünmeye yol açan dar giysiler
• Ergenlik sonrası hormonal değişim

Etkenlerin bir bölümü değiştirilebilir. Bölgenin kuru tutulması ve kıl kontrolü bu nedenle önerilir.

Uzun süre araç kullanan ve masa başında çalışan kişilerde şikâyetler daha sık tekrarlar. Ara verip ayağa kalkmak destekleyici bir öneridir.

Hangi belirtiler görülür?

Belirtiler tablonun biçimine göre değişir. Şikâyet vermeyen olgular seyrek değildir.

Görülen bulgular:

• Kuyruk sokumunda ağrı ve şişlik
• Bölgede küçük deliklerin görülmesi
• Aralıklı kanlı veya iltihabi akıntı
• İç çamaşırda leke ve koku
• Oturmakla artan rahatsızlık
• Bölgede kızarıklık ve ısı artışı
• Sırtüstü yatmakta güçlük
• Deliklerden çıkan kıl uçları

Apse geliştiğinde tablo hızla ağırlaşır. Ağrı zonklayıcı hâle gelir, oturmak güçleşir ve ateş yükselebilir.

Akıntı boşaldığında ağrı belirgin biçimde azalır. Bu rahatlama, hastalığın iyileştiği anlamına gelmez.

Uzun süren olgularda bölgede sertlik ve birden çok delik bulunabilir. Bu durum hastalığın yayıldığını gösterir.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Şu durumlarda değerlendirme yapılmalıdır:

• Kuyruk sokumunda süren ağrı ve şişlik
• Bölgede fark edilen küçük delikler
• Tekrarlayan akıntı ve leke
• Daha önce boşaltılmış ve şikâyeti süren olgular
• Bölgede sertlik ve kızarıklık
• Oturmayı güçleştiren rahatsızlık
• Yara yerinin kapanmaması
• Daha önce ameliyat olup şikâyeti yeniden başlayanlar

Ateşin yükselmesi, bölgede hızla yayılan kızarıklık ve genel durumda bozulma acil değerlendirme gerektirir. Bu durumda vakit kaybedilmemelidir.

Şeker hastalığı bulunan ve bağışıklığı baskılanmış kişilerde iltihap hızla ilerleyebilir. Bu grupta başvuru geciktirilmemelidir.

Değerlendirme ve tedavi seçenekleri

Değerlendirme muayeneyle yapılır. Deliklerin sayısı ve yeri, bölgedeki sertlik ve akıntının özelliği kaydedilir.

Görüntüleme çoğu olguda gerekmez. Yaygın ve tekrarlayan tablolarda bölgesel görüntüleme planlanabilir.

Yaklaşım seçenekleri şunlardır:

İzlem ve bölgesel bakım. Şikâyet vermeyen olgularda tercih edilir. Bölgenin kuru tutulması ve kılların azaltılması önerilir.

Apsenin boşaltılması. İltihap birikimi varsa öncelik boşaltmadır. Bu işlem şikâyeti hızla azaltır ancak kalıcı tedavi değildir.

Kılların azaltılması. Bölgedeki kılların düzenli olarak azaltılması tekrarlama riskini düşürür. Yöntem hekimle birlikte belirlenir.

Küçük girişimsel yöntemler. Deliklerin temizlenmesi ve boşluğun kapatılmasını hedefleyen yaklaşımlardır. Seçilmiş olgularda uygulanır.

Çıkarma ve orta hat dışına kapatma. Hastalıklı doku çıkarılır ve yara orta hattan uzağa taşınarak kapatılır. Amaç kıvrımın düzleştirilmesidir.

Yaranın açık bırakılması. Yaygın ve iltihabı belirgin olgularda tercih edilebilir. İyileşme daha uzun sürer ve düzenli pansuman gerektirir.

Yöntem seçimi hastalığın yaygınlığına, delik sayısına ve önceki girişimlere göre yapılır. Karar muayene sonrasında birlikte verilir.

Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular