
Genel Cerrahi · Proktoloji
Hidradenit Süpürativa
Koltuk altı ve kasık bölgesinde tekrarlayan iltihabi şişliklerle seyreden hidradenitin nedenleri, evreleri ve tedavi seçenekleri anlatılır.
Hidradenit süpürativa, cildin katlandığı bölgelerde tekrarlayan ağrılı şişlikler ve akıntıyla seyreden süregelen bir hastalıktır. Kıl köklerinin tıkanmasıyla başlar. Koltuk altı, kasık ve kalça bölgesinde sık görülür. Tedavi evreye göre ilaç ve cerrahi seçenekler birlikte planlanarak yürütülür.
Hidradenit süpürativa nedir?
Hidradenit süpürativa, cildin katlandığı bölgelerde görülen süregelen iltihabi bir hastalıktır. Kıl köklerinin tıkanmasıyla başlar ve zamanla derin dokulara ilerler.
Hastalık ataklar hâlinde seyreder. Şikâyetlerin arttığı dönemler ile sakin dönemler birbirini izler.
Yaygınlığa göre üç evrede ele alınır:
Birinci evre. Tek tek yerleşmiş şişlikler vardır. Tünelleşme ve iz oluşumu yoktur.
İkinci evre. Birden çok odak bulunur. Aralarında sınırlı tünelleşme ve iz görülür.
Üçüncü evre. Bölgede yaygın tutulum vardır. Odaklar birbirine bağlanmış, geniş tüneller ve izler oluşmuştur.
Evre, tedavi planının belirlenmesinde temel ölçüttür. Erken evrede ilaç tedavisi öne çıkarken ileri evrede cerrahi gündeme gelir.
Neden apse ile karıştırılır?
İlk atak çoğunlukla tek bir ağrılı şişlik olarak başlar. Bu görünüm sıradan bir apseye benzer. Ayırt edici özellik tekrarlamadır. Aynı bölgede yinelenen şişlikler, iz bırakması ve iki taraflı yerleşim hidradeniti düşündürür. Bu nedenle tekrarlayan apselerde tanı yeniden gözden geçirilir.
Neden gelişir?
Hastalığın çıkış noktası kıl kökünün tıkanmasıdır. Tıkanan yapı genişler, çevreye açılır ve iltihabi tepki başlar.
İlişkilendirilen başlıklar şunlardır:
- Kıl köklerinin tıkanması
- Ailesel yatkınlık
- Sigara kullanımı
- Aşırı kilo
- Bölgede sürtünme ve terleme
- Hormonal değişim dönemleri
- Bağışıklık sisteminin aşırı yanıt vermesi
- Dar ve sıkı giysiler
- Bazı süregelen hastalıkların eşlik etmesi
- Beslenme düzeninin bozuk olması
Sigara ve aşırı kilo, seyri en belirgin etkileyen iki başlıktır. Bu ikisinde yapılan değişiklik tedavinin ayrılmaz parçasıdır.
Hastalık hijyensizlik belirtisi değildir. Bu yanlış algı, kişilerin başvurusunu geciktiren önemli bir etkendir.
Hangi belirtiler görülür?
Belirtiler evreye ve tutulan bölgeye göre değişir. Ataklar arasında bölge sakin görünebilir.
Görülen bulgular:
- Koltuk altı ve kasıkta tekrarlayan ağrılı şişlikler
- Şişliklerden gelen iltihabi akıntı ve koku
- Ciltte kalınlaşma ve iz oluşumu
- Cilt altında ele gelen sert bantlar
- Bölgede süregelen ağrı ve gerginlik
- Kol ve bacak hareketlerinde kısıtlanma
- İç çamaşırda leke
- Ciltte siyah noktalar biçiminde açıklıklar
Ağrı günlük hayatı belirgin biçimde etkileyebilir. Kol kaldırmak ve yürümek güçleşebilir.
Uzun süren olgularda bölgede kalıcı izler ve daralma gelişir. Bu durum hareket kısıtlılığına yol açar.
Hastalığın ruhsal etkisi de göz ardı edilmemelidir. Akıntı ve koku sosyal hayatı etkileyebilir.
Ne zaman hekime başvurulmalı?
Şu durumlarda değerlendirme yapılmalıdır:
- Aynı bölgede tekrarlayan ağrılı şişlikler
- Akıntısı geçmeyen odaklar
- Ciltte kalınlaşma ve iz oluşumu
- Cilt altında ele gelen sert bantlar
- Hareketi kısıtlayan ağrı
- İki taraflı yerleşen şişlikler
- Antibiyotik sonrası yeniden başlayan şikâyetler
- Ailesinde benzer tablo bulunanlarda ilk şişlik
Ateşin yükselmesi, bölgede hızla yayılan kızarıklık ve genel durumda bozulma acil değerlendirme gerektirir. Bu durumda vakit kaybedilmemelidir.
Şeker hastalığı bulunan ve bağışıklığı baskılanmış kişilerde iltihap hızla ilerleyebilir. Bu grupta başvuru geciktirilmemelidir.
Değerlendirme ve tedavi seçenekleri
Değerlendirme muayeneyle yapılır. Tutulan bölgeler, odak sayısı, tünelleşme ve iz durumu kaydedilir. Atak sıklığı sorgulanır.
Tanı için özel bir tetkik gerekmez. Eşlik eden hastalıklar yönünden kan tetkikleri istenebilir. Yaygın tutulumda bölgesel görüntüleme planlanabilir.
Yaklaşım seçenekleri şunlardır:
Yaşam düzeni değişikliği. Sigaranın bırakılması, kilo yönetimi ve bölgede sürtünmenin azaltılması her evrede uygulanır.
Bölgesel tedaviler. Erken evrede cilde uygulanan tedaviler kullanılır. Süre hekim tarafından belirlenir.
Ağızdan ilaç tedavisi. Atakların sıklaştığı dönemlerde kullanılır. Plan cildiye bölümüyle birlikte yürütülür.
Bağışıklık düzenleyici tedaviler. İleri evrede ve dirençli olgularda gündeme gelir. Takip ilgili bölümce yapılır.
İltihabın boşaltılması. Ağrılı ve gergin odaklarda geçici rahatlama sağlar. Kalıcı çözüm değildir.
Cerrahi çıkarma. Tünelleşmiş ve tekrarlayan bölgelerde uygulanır. Doku çıkarılır, gerekli görülürse yara doku aktarımıyla kapatılır.
Kasık ve kalça bölgesinde eşlik eden fistül varlığında değerlendirme anal fistül sayfasındaki basamakları izler.
Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Hidradenit bulaşıcı mıdır?
Hayır. Hastalık kıl köklerinin tıkanmasıyla başlayan iltihabi bir süreçtir. Kişiden kişiye bulaşmaz ve hijyensizlik belirtisi değildir.
Sivilce ile aynı şey mi?
Görünüm benzeyebilir. Ancak hidradenit daha derin yerleşir, tekrarlar ve iz bırakır. Yerleşim bölgeleri de farklıdır.
Hangi bölgelerde görülür?
En sık koltuk altı, kasık, kalça ve göğüs altı gibi cildin katlandığı bölgelerde görülür. Sürtünme ve terleme bu bölgelerde belirgindir.
Sigara bırakmak fark yaratır mı?
Sigara, hastalığın seyrini olumsuz etkileyen etkenlerin başında gelir. Bırakılması tedavinin önemli bir parçasıdır.
Antibiyotik tek başına yeterli mi?
Erken evrede şikâyetleri hafifletebilir. İleri evrelerde tek başına yeterli olmaz. Tedavi basamaklı olarak planlanır.
Ameliyat ne zaman gündeme gelir?
Tekrarlayan, tünelleşmiş ve ilaç tedavisine yanıt vermeyen bölgelerde cerrahi değerlendirilir. Amaç hastalıklı dokunun çıkarılmasıdır.
Kalıcı olarak geçer mi?
Hastalık süregelen bir seyir gösterir. Tedavinin amacı atakları azaltmak, ağrıyı hafifletmek ve iz oluşumunu sınırlamaktır.
Hangi bölüm takip eder?
Takip çoğunlukla cildiye bölümüyle birlikte yürütülür. Cerrahi gerektiren bölgeler genel cerrahi tarafından değerlendirilir.
Yazan ve tıbbi olarak gözden geçiren: Op. Dr. Güneş Tekten — Genel Cerrahi, İstanbul
Son gözden geçirme: · Bir sonraki gözden geçirme: 2027-08
Site editörü: mail@gunestekten.com · Editoryal politikamız
Kaynaklar
Randevu
Buradaki bilgiler geneldir. Sizin durumunuzda ne anlama geldiği muayene ve gereken tetkiklerden sonra netleşir. Varsa önceki tetkik ve raporlarınızı yanınızda getirin.