Yemek Borusu Kanseri

Yemek borusu kanseri nedir?

Yemek borusu, ağızdan mideye uzanan kaslı bir kanaldır. Görevi yutulan lokmayı kasılma hareketleriyle mideye iletmektir.

Kanalın iç yüzeyi ince bir hücre tabakasıyla kaplıdır. Bu tabakada gelişen denetimsiz çoğalma kansere yol açar.

Hücre kökenine göre iki ana tür ayırt edilir:

Yassı hücreli tür. Çoğunlukla borunun üst ve orta bölümünde görülür. Sigara ve alkol bu türde daha belirgin rol oynar.

Adenokarsinom türü. Çoğunlukla mideye yakın alt bölümde görülür. Uzun süren reflü ve aşırı kilo bu türle ilişkilidir.

Tümörün duvarda ne kadar derine indiği ve lenf düğümü tutulumu evreyi belirler. Bu iki bulgu tedavi planını doğrudan etkiler.

Yutma güçlüğü neden kademeli olarak artar?

Yemek borusu esnek bir kanaldır. Tümör büyürken kanal bir süre genişleyerek uyum sağlar.

Bu nedenle yakınma önce yalnızca ekmek ve et gibi katı gıdalarda ortaya çıkar. Kanal daraldıkça yumuşak gıdalar ve zamanla sıvılar da zorlanır. Kademeli ilerleyen bu tablo değerlendirme gerektirir.

Neden gelişir?

Tek bir neden gösterilemez. Uzun süreli tahriş ve yaşam biçimi birlikte rol oynar.

Bilinen risk etkenleri şunlardır:

• Uzun süreli ve tedavi edilmemiş reflü hastalığı
• Barrett özofagus tanısı bulunması
• Sigara kullanımı
• Düzenli ve yoğun alkol kullanımı
• Çok sıcak içeceklerin sık tüketilmesi
• Aşırı kilo
• Taze sebze ve meyvenin az tüketilmesi
• Yutma bozukluğu yapan bazı hastalıklar
• Daha önce göğüs bölgesine ışın alınması
• İleri yaş

Risk etkeni taşımak hastalığın gelişeceği anlamına gelmez. Aynı biçimde, hiçbir risk etkeni taşımayan kişilerde de hastalık görülebilir.

Sigara ve alkolün birlikte kullanılması riski ayrı ayrı kullanımdan daha fazla artırır. Bırakılmaları riski zaman içinde azaltır.

Hangi belirtiler görülür?

Erken dönemde çoğunlukla belirti vermez. Bulgular genellikle kanal daraldığında ortaya çıkar.

Görülebilecek bulgular:

• Katı gıdalarda başlayan ve giderek artan yutma güçlüğü
• Yutkunurken göğüs arkasında ağrı
• Yediklerinin geri gelmesi
• Göğüs arkasında baskı hissi
• Geçmeyen öksürük
• Uzun süren ses kısıklığı
• Kusma ile birlikte kan gelmesi
• Dışkının siyah renk alması
• İştah kaybı
• İstemeden kilo kaybı

Yutma güçlüğüne kilo kaybı eklenmişse değerlendirme ertelenmemelidir. Bu iki bulgunun birlikte görülmesi anlamlıdır.

Bu bulguların hiçbiri tek başına tanı koydurmaz. Aynı bulgular reflü ve iyi huylu darlıklarda da görülür.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Şu durumlarda gecikmeden değerlendirme yapılmalıdır:

• Yeni başlayan veya artan yutma güçlüğü
• Yutkunurken göğüs arkasında ağrı
• İstemeden kilo kaybı
• Yediklerinin geri gelmesi
• Kusma ile birlikte kan gelmesi
• İki haftadan uzun süren ses kısıklığı
• İlaca yanıt vermeyen reflü yakınmaları

Lokmanın yemek borusunda tamamen takılması acil bir tablodur. Bu durumda vakit kaybedilmemelidir.

Barrett özofagus tanısı bulunan kişilerde izlem programına uyulmalıdır.

Değerlendirme ve tedavi seçenekleri

Değerlendirme muayeneyle başlar. Yutma yakınmasının süresi, kilo değişimi ve alışkanlıklar kaydedilir.

Kan tetkiklerinde kansızlık ve beslenme göstergeleri incelenir. Genel durum ayrıca değerlendirilir.

Tanının temeli endoskopidir. Şüpheli alandan parça alınır ve incelenir. Yaygınlığın belirlenmesi için tomografi çekilir. Seçilmiş olgularda endoskopik ultrason ve ileri görüntüleme eklenir.

Yaklaşım seçenekleri şunlardır:

Ameliyat öncesi ilaç ve ışın tedavisi. Birçok hastada tedavi bu basamakla başlar. Amaç tümörü küçültmek ve cerrahiyi güvenli hâle getirmektir.

Cerrahi. Yayılmamış hastalıkta tedavinin temelidir. Tümörlü bölüm ve çevredeki lenf düğümleri çıkarılır. Mide yukarı taşınarak sindirim yolunun sürekliliği sağlanır.

Endoskopik çıkarma. Yalnızca yüzeyde kalan çok erken lezyonlarda seçilmiş olgularda uygulanır. Patoloji sonucuna göre ek tedavi gerekebilir.

Kesin ilaç ve ışın tedavisi. Ameliyat düşünülmeyen hastalarda ana tedavi olarak planlanır. Özellikle üst bölüm yerleşimli tümörlerde tercih edilir.

Bağışıklık tedavileri. Tümörün moleküler özelliklerine göre gündeme gelir. Karar patoloji incelemesiyle verilir.

Darlığın açılması. Beslenmesi bozulan hastalarda stent yerleştirilebilir. Amaç ağızdan beslenmenin sürdürülmesidir.

Damar yolu portu. Uzun süreli ilaç tedavisi planlanan hastalarda takılır. Ayrıntılar kemoterapi portu sayfasındadır.

Tedavi kararı çok disiplinli bir kurulda alınır. Cerrahi, tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi ve gastroenteroloji birlikte değerlendirir.

Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular