
Genel Cerrahi · Fıtık ve Karın Duvarı Cerrahisi
Kasık Fıtığı
Kasık fıtığının nedenleri, belirtileri, sıkışma riski, izlem koşulları ile açık ve kapalı ameliyat seçenekleri anlatılır.
Kasık fıtığı, karın içindeki dokuların kasık bölgesindeki zayıf noktadan dışarı doğru çıkmasıdır. En sık görülen fıtık tipidir. Ayakta belirginleşip yatınca kaybolan şişlik tipik bulgusudur. Kendiliğinden kapanmaz; tedavisi cerrahidir ve yöntem kişiye göre planlanır.
Kasık fıtığı nedir?
Karın duvarı, kaslardan ve bunları saran sağlam zarlardan oluşur. Bu duvarın kasık bölgesinde doğal olarak daha zayıf noktalar bulunur. Karın içi basıncı arttığında bu noktalardan dışarı doğru bir kabarıklık oluşabilir.
Dışarı çıkan yapıya fıtık kesesi denir. Kesenin içinde karın zarı, yağ dokusu veya bağırsak bölümü bulunabilir.
Yerleşimine göre iki ana grupta ele alınır:
İndirekt kasık fıtığı. Doğuştan açık kalan bir kanaldan ilerler. Genç yaşlarda daha sıktır ve testis torbasına doğru inebilir.
Direkt kasık fıtığı. Karın duvarının zayıflamış bölümünden doğrudan dışarı çıkar. İleri yaşta daha sık görülür.
Uyluk bölgesine doğru inen bir alt tip de vardır. Bu tip kadınlarda daha sıktır ve sıkışma riski daha yüksektir.
Fıtık neden kendiliğinden kapanmaz?
Karın duvarındaki açıklık, iyileşme yeteneği sınırlı bir zar dokusundadır. Karın içi basınç her nefeste ve her hareketle bu bölgeyi zorlar. Bu nedenle açıklık zamanla kapanmak yerine genişler. Kalıcı çözüm, bölgenin cerrahi olarak onarılmasıdır.
Neden gelişir?
Fıtık gelişiminde iki başlık birlikte rol oynar: karın duvarının dayanıklılığı ve karın içi basıncı artıran etkenler.
İlişkilendirilen başlıklar şunlardır:
- Karın duvarındaki doğal zayıf noktalar
- Doğuştan açık kalan kanal
- Ağır kaldırmayı gerektiren işler
- Uzun süren öksürük
- Kabızlık ve dışkılarken ıkınma
- İdrar yaparken zorlanma
- Aşırı kilo
- Gebelik
- Ailesel yatkınlık
- İlerleyen yaşla birlikte doku dayanıklılığının azalması
- Sigara kullanımı
- Bölgeden geçirilmiş ameliyatlar
Bağ dokusunu etkileyen bazı hastalıklarda fıtık daha sık görülür. Bu grupta onarım planı ayrıntılı yapılır.
Etkenlerin bir bölümü değiştirilebilir. Kabızlığın giderilmesi ve sigaranın bırakılması ameliyat sonrası iyileşmeyi de destekler.
Hangi belirtiler görülür?
En belirgin bulgu kasıkta ele gelen şişliktir. Şişlik gün içinde belirginleşir ve dinlenmekle azalır.
Görülen bulgular:
- Kasıkta ayakta belirginleşen şişlik
- Yatınca kaybolan veya küçülen kabarıklık
- Kasıkta çekilme ve dolgunluk hissi
- Ağır kaldırınca ve öksürünce artan rahatsızlık
- Gün sonunda artan ağrı
- Bölgede yanma ve batma hissi
- Erkeklerde testis torbasına inen şişlik
- Uzun süre ayakta durunca artan şikâyetler
Küçük fıtıklar uzun süre şikâyet vermeyebilir. Başka bir nedenle yapılan muayenede fark edilebilir.
Şişliğin sertleşmesi, geri itilememesi ve renginin değişmesi olağan değildir. Bu bulgular sıkışmayı düşündürür.
Bulantı, kusma ve karında yaygın ağrı eklendiğinde tablo aciliyet kazanır. Bu belirtiler bağırsak sıkışmasını gösterebilir.
Ne zaman hekime başvurulmalı?
Şu durumlarda değerlendirme yapılmalıdır:
- Kasıkta yeni fark edilen şişlik
- Giderek büyüyen kabarıklık
- Kasıkta süregelen çekilme ve ağrı
- Ayakta artan, yatınca azalan rahatsızlık
- Testis torbasına inen şişlik
- Daha önce fıtık ameliyatı olup şikâyeti yeniden başlayanlar
- Bölgede yanma ve batma hissinin sürmesi
Şişliğin sertleşmesi, geri itilememesi ve şiddetli ağrının başlaması acil değerlendirme gerektirir. Buna bulantı, kusma ve gaz çıkışının durması eşlik ediyorsa vakit kaybedilmemelidir.
Şişliğin üzerindeki cildin renk değiştirmesi de acil bir bulgudur. Bu tabloda beklemek doğru değildir.
Değerlendirme ve tedavi seçenekleri
Değerlendirme muayeneyle yapılır. Şişlik ayakta ve yatarken incelenir. Öksürtme ile kabarıklığın değişimi değerlendirilir.
Tanı çoğu olguda muayeneyle konur. Şişliğin belirgin olmadığı ve ayrım gereken durumlarda ultrason kullanılır. Karmaşık olgularda tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme eklenir.
Yaklaşım seçenekleri şunlardır:
İzlem. Şikâyet vermeyen küçük fıtıklarda değerlendirilebilir. Şikâyet gelişirse ameliyat planlanır. Kişiye sıkışma bulguları anlatılır.
Karın içi basıncın azaltılması. Kabızlığın giderilmesi, öksürüğün tedavisi ve kilo yönetimi her aşamada önerilir.
Açık onarım. Kasık bölgesinden yapılan kesiyle fıtık kesesi yerine yerleştirilir ve zayıf bölge yama ile desteklenir. Ayrıntılar açık fıtık onarımı sayfasındadır.
Kapalı onarım. Karın duvarına açılan küçük deliklerden girilerek onarım yapılır. Süreç laparoskopik fıtık ameliyatı sayfasında anlatılmıştır.
Acil cerrahi. Sıkışma durumunda gecikmeden ameliyat yapılır. Bu tabloda bağırsak dolaşımı tehlikeye girebilir.
Yöntem seçimi fıtığın tipine, iki taraflı olup olmamasına, önceki ameliyatlara ve kişinin genel durumuna göre yapılır.
Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Fıtık kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Karın duvarındaki açıklık kendiliğinden kapanmaz. Zaman içinde genişleyebilir ve şikâyetler artabilir.
Fıtık kuşağı çözüm mü?
Kuşak fıtığı tedavi etmez. Ameliyatın ertelendiği seçilmiş durumlarda geçici destek sağlayabilir. Kullanımı hekim önerisiyle belirlenir.
Şikâyetim yoksa ameliyat gerekir mi?
Şikâyet vermeyen küçük fıtıklarda izlem seçeneği değerlendirilebilir. İzlem sırasında şikâyet gelişirse ameliyat planlanır.
Sıkışma nedir?
Fıtık kesesinin içeriğinin açıklıkta sıkışmasıdır. Şiddetli ağrı, kusma ve sertleşen şişlikle seyreder. Acil değerlendirme gerektirir.
Açık mı kapalı mı yapılmalı?
İki yöntem de kullanılır. Seçim fıtığın tipine, iki taraflı olup olmamasına, önceki ameliyatlara ve kişinin genel durumuna göre yapılır.
Yama kullanılması şart mı?
Erişkinlerde yama ile onarım standart yaklaşımdır. Yama, zayıf bölgeyi destekleyerek tekrarlama riskini azaltır.
Ne zaman işe dönerim?
Masa başı işlere çoğunlukla bir hafta içinde dönülür. Ağır bedensel iş için dört altı hafta beklenmesi önerilir.
İki tarafta birden olursa ne yapılır?
İki taraflı fıtıklarda kapalı yöntem tek seansta onarıma imkân verir. Karar muayene ve görüntülemeye göre verilir.
Yazan ve tıbbi olarak gözden geçiren: Op. Dr. Güneş Tekten — Genel Cerrahi, İstanbul
Son gözden geçirme: · Bir sonraki gözden geçirme: 2027-08
Site editörü: mail@gunestekten.com · Editoryal politikamız
Kaynaklar
Randevu
Buradaki bilgiler geneldir. Sizin durumunuzda ne anlama geldiği muayene ve gereken tetkiklerden sonra netleşir. Varsa önceki tetkik ve raporlarınızı yanınızda getirin.