Rahim Sarkması

Rahim sarkması nedir?

Rahim, leğen kemiği içinde bağlar ve pelvik taban kaslarıyla asılı durur. Bu yapılar organı yukarıda tutar.

Destek zayıfladığında rahim aşağı doğru iner. Vajina içine doğru ilerleyen bu tabloya rahim sarkması denir.

Sarkma pelvik tabanın orta bölümünü ilgilendirir. Değerlendirmede iki nokta belirleyicidir:

Sarkmanın derecesi. Muayenede ıkınma sırasında ölçülür. Doku vajina girişine ulaşabilir ya da dışarı çıkabilir.

Diğer bölümlerin durumu. Ön ve arka bölümde de sarkma sıklıkla eşlik eder. Bu nedenle inceleme bütünlüklü yapılır.

Rahim sarkması neden yıllar içinde belirginleşir?

Destek dokularındaki zayıflama bir günde oluşmaz. Doğumlar, ıkınma ve hormon değişimleri etkisini yıllar boyunca biriktirir.

Erken dönemde bağlar esnekliğini bir ölçüde korur ve yakınma ortaya çıkmaz. Zamanla doku desteği azalır ve rahim aşağı iner. Bu nedenle yakınmalar çoğunlukla menopoz sonrası dönemde belirginleşir.

Neden gelişir?

Tek bir neden gösterilemez. Destek dokusunun zayıflaması ve karın içi basıncın artması birlikte rol oynar.

Bilinen risk etkenleri şunlardır:

• Doğumlara bağlı pelvik taban zayıflığı
• Çok sayıda doğum yapmış olmak
• Zorlu ve uzun süren doğum eylemi
• Uzun süreli kabızlık ve ıkınma
• Menopoz sonrası doku desteğinin azalması
• Ağır kaldırmayı gerektiren çalışma düzeni
• Aşırı kilo
• Sürekli öksürüğe yol açan hastalıklar
• Bağ dokusu esnekliğini etkileyen kalıtsal özellikler
• İleri yaş

Risk etkeni taşımak sarkmanın gelişeceği anlamına gelmez. Aynı biçimde, hiçbir risk etkeni taşımayan kişilerde de sarkma görülebilir.

Kabızlığın düzeltilmesi bu tabloda hem koruyucu hem de destekleyici bir adımdır. Ayrıntılar kabızlık sayfasında anlatılmıştır.

Hangi belirtiler görülür?

Hafif sarkmalar çoğunlukla yakınmaya yol açmaz. Bulgular sarkma ilerledikçe belirginleşir.

Görülebilecek bulgular:

• Leğen bölgesinde geçmeyen baskı hissi
• Ayakta durunca artan dolgunluk hissi
• Vajina girişinde ele gelen doku
• Bel bölgesinde ağrı
• İdrarı tam boşaltamama duygusu
• Sık idrara çıkma
• Öksürük sırasında idrar kaçırma
• Dışkılamada zorlanma ve uzun ıkınma
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu
• Cinsel yaşamda rahatsızlık

Yakınmalar gün içinde artar ve dinlenmekle azalır. Bu değişim tabloya özgü bir bulgudur.

Bu bulguların hiçbiri tek başına tanı koydurmaz. Aynı bulgular ön ve arka bölüm sarkmalarında da görülür.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Şu durumlarda gecikmeden değerlendirme yapılmalıdır:

• Vajina girişinde ele gelen doku
• Leğen bölgesinde geçmeyen baskı hissi
• İdrarı boşaltmakta zorlanma
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu
• Günlük yaşamı etkileyen idrar kaçırma
• Aynı dönemde ortaya çıkan dışkılama zorluğu
• Vajinada tahriş, akıntı veya kanama

İdrarın hiç yapılamaması acil bir tablodur. Bu durumda vakit kaybedilmemelidir.

Dışarı çıkan doku içeri itilemiyor ve renk değiştiriyorsa acil değerlendirme gerekir. Bu tablo dolaşımın bozulduğunu gösterebilir.

Değerlendirme ve tedavi seçenekleri

Değerlendirme ayrıntılı öyküyle başlar. Doğum sayısı, kabızlık, öksürük ve çalışma düzeni kaydedilir.

Muayene sırasında sarkmanın derecesi belirlenir. Ikınma sırasında bakılarak değişim izlenir. Pelvik tabanın diğer bölümleri de incelenir.

İdrar tetkiki yapılır ve gerektiğinde boşaltma sonrası kalan idrar ölçülür. Seçilmiş olgularda ileri görüntüleme ve mesane işlev testleri eklenir.

Yaklaşım seçenekleri şunlardır:

İzlem. Yakınmaya yol açmayan hafif sarkmalarda tercih edilir. Düzenli değerlendirme planlanır.

Pelvik taban egzersizleri. Kas desteğinin güçlendirilmesine yöneliktir. Hafif sarkmalarda ilk basamaktır.

Yaşam düzeninin değiştirilmesi. Kilo denetimi, kabızlığın giderilmesi ve ağır kaldırmanın azaltılması önerilir.

Halka desteği. Vajina içine yerleştirilen bir gereçle sarkma desteklenir. Cerrahi düşünülmeyen hastalarda seçenek olur.

Bölgesel destek tedavileri. Menopoz sonrası dönemde doku desteğini artırmaya yönelik seçenekler değerlendirilir.

Askı ameliyatları. Rahim yukarı çekilerek sağlam dokuya sabitlenir. Rahmi koruyan yöntemler de bulunur.

Rahmin alınması. Seçilmiş hastalarda gündeme gelir. Karar yaşa, ek hastalıklara ve hastanın isteğine göre verilir.

Cerrahi planlama jinekoloji tarafından yürütülür. Arka bölümde de sarkma varsa girişim birlikte düzenlenir. İlgili tablolar rektosel sayfasında anlatılmıştır.

Ön bölüm bulguları da aynı muayenede değerlendirilir. Ayrıntılar sistosel sayfasındadır.

Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular