Meme Kanseri Öncesi Lezyonlar

Kanser öncesi lezyon nedir?

Meme dokusu sürekli değişen bir yapıdır. Bu değişim sırasında bazı hücre toplulukları normalden farklı görünüm kazanır. Bu farklılık kanser tanımına girmez; hücreler çevre dokuya ilerlemez ve yayılmaz.

Ancak bu değişiklikler bir işaret taşır. Böyle bir bulgu saptanan kişilerde ileride meme kanseri gelişme olasılığı topluma göre daha yüksektir. Bu nedenle bulguya risk göstergesi olarak yaklaşılır.

Uygulamada sık karşılaşılan başlıklar şunlardır:

Atipik duktal hiperplazi. Süt kanallarını döşeyen hücrelerin sayıca artması ve düzenlerinin bozulmasıdır. Risk artışının en belirgin olduğu gruplardandır.

Atipik lobüler hiperplazi. Süt üreten lobüllerdeki benzer değişikliktir. Genellikle görüntülemede fark edilmez ve başka bir nedenle yapılan biyopside ortaya çıkar.

Lobüler karsinoma in situ. Adında karsinoma terimi geçmesine rağmen yayılan bir kanser değildir. Her iki memede risk artışı gösteren bir bulgu olarak değerlendirilir.

Radyal skar ve kompleks sklerozan lezyon. Görüntülemede kansere benzer görünüm verebilen yapısal değişikliklerdir. Bu benzerlik nedeniyle tanının doğrulanması gerekir.

Papiller lezyonlar. Süt kanalı içinde gelişen yapılardır. Bir bölümü meme başı akıntısıyla kendini gösterir.

Duktal karsinoma in situ nerede durur?

Duktal karsinoma in situ, süt kanalı içinde sınırlı kalmış kanser hücrelerini tanımlar. Bu tablo kanser öncesi bir lezyon değil, yayılmamış bir kanser olarak sınıflandırılır. Tedavi yaklaşımı da farklıdır ve meme kanseri cerrahisi kapsamında ele alınır.

Neden gelişir?

Bu lezyonların ortaya çıkışında tek bir neden yoktur. Meme dokusunun yaşam boyu maruz kaldığı etkilerin toplamı belirleyicidir.

Öne çıkan başlıklar şunlardır:

• Hücre yenilenmesi sırasında ortaya çıkan değişiklikler
• Östrojen etkisinin süresi ve düzeyi
• Erken adet başlangıcı ve geç menopoz
• İlk doğumun ileri yaşta olması veya hiç doğum olmaması
• Yaşla birlikte meme dokusundaki yapısal değişim
• Ailede meme kanseri öyküsü
• Genetik yatkınlık taşıyıcılığı
• Kilo fazlalığı, özellikle menopoz sonrası dönemde
• Alkol tüketimi

Bu başlıkların bir bölümü değiştirilebilir, bir bölümü değiştirilemez. Değerlendirmede tek tek risk faktörleri değil, bunların bir arada oluşturduğu tablo dikkate alınır.

Hangi belirtiler görülür?

Bu lezyonların çoğu belirti vermez. Fark edilmelerinin en sık yolu tarama görüntülemesidir.

Görüntülemede dikkat çeken bulgular şunlardır:

• Kümelenmiş mikrokalsifikasyon odakları
• Meme dokusunda yapısal düzensizlik
• Sınırları net olmayan yoğunluk artışı
• Kanal içinde saptanan yapı

Belirti veren olgularda karşılaşılabilecek bulgular:

• Ele gelen küçük bir sertlik
• Tek kanaldan gelen ve kendiliğinden ortaya çıkan meme başı akıntısı
• Nadiren memede şekil değişikliği

Bu bulguların hiçbiri tek başına kanser öncesi lezyon tanısı koydurmaz. Aynı bulgular iyi huylu meme hastalıklarında da görülür. Ayrım için doku incelemesi gerekir.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Şu durumlarda gecikmeden değerlendirme yapılmalıdır:

• Memede yeni fark edilen ve kaybolmayan bir sertlik
• Tek taraflı, tek kanaldan gelen, kendiliğinden ortaya çıkan akıntı
• Akıntının kanlı veya berrak su gibi olması
• Meme başında içe çekilme veya yön değişikliği
• Deride çekilme, kalınlaşma veya portakal kabuğu görünümü
• Koltuk altında ele gelen şişlik
• Tarama görüntülemesinde ek inceleme önerilmesi

Belirti olmasa da tarama programına uyum önemlidir. Bu lezyonların çoğu ancak düzenli görüntülemeyle fark edilir. Ayrıntılar meme kanseri taraması sayfasındadır.

Değerlendirme ve izlem seçenekleri

Görüntülemede şüpheli bulgu saptandığında ilk adım doku tanısıdır. Meme biyopsisi ile alınan örnek incelenir ve lezyonun tipi belirlenir.

Sonraki yaklaşım tipe göre değişir:

Cerrahi çıkarım. Bazı lezyonlarda iğne biyopsisi tanıyı tam olarak yansıtmayabilir. Atipik duktal hiperplazi, radyal skar ve bazı papiller lezyonlarda bölgenin çıkarılması önerilir. Bu girişim meme koruyucu cerrahi tekniğiyle yapılır.

Yakın izlem. Bazı lezyonlarda çıkarım gerekmez. Görüntüleme aralığı kısaltılır, muayene sıklaştırılır ve gerekirse ek görüntüleme yöntemleri eklenir.

İlaçla risk azaltma. Belirgin risk artışı gösteren olgularda hormon yolağına etki eden ilaçlar gündeme gelebilir. Bu karar yarar ve yan etki dengesi değerlendirilerek verilir ve düzenli takip gerektirir.

Genetik danışmanlık. Ailede meme veya yumurtalık kanseri öyküsü belirginse genetik değerlendirme önerilebilir. Sonuç takip planını doğrudan etkileyebilir.

Yaşam biçimi düzenlemesi. Kilo kontrolü, düzenli fiziksel etkinlik ve alkol tüketiminin sınırlanması genel risk üzerinde olumlu etki gösterir. Bu adımlar izlem planının yerine geçmez, ona eklenir.

Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular