Meme Cerrahisi · Meme Kanseri Cerrahisi
Onkoplastik Meme Cerrahisi
Tümörün çıkarılmasıyla meme şeklinin korunmasını aynı ameliyatta birleştiren yaklaşım; teknikleri, aday kriterleri ve iyileşme süreci anlatılır.
Op. Dr. Güneş Tekten yazdı ve tıbbi olarak gözden geçirdi · · Künye ve kaynaklar
| İşlem süresi | 1,5-3 saat |
|---|---|
| Anestezi | Genel anestezi |
| Etkinin başlaması | Tümörün çıkarılmasıyla birlikte |
| Kalıcılık | Kalıcı |
| Günlük hayata dönüş | 2-3 hafta |
| Uygulanmadığı durumlar | Çok küçük meme hacmiyle birlikte geniş çıkarım gereği, yara iyileşmesini bozan kontrolsüz hastalıklar, aktif sigara kullanımının sürdüğü olgular |
| Seans sayısı | Tek ameliyat; simetri girişimi ikinci aşamaya bırakılabilir |
Onkoplastik meme cerrahisi, tümörün sağlam doku sınırıyla çıkarılmasını ve kalan meme dokusunun aynı ameliyatta yeniden şekillendirilmesini birleştiren yaklaşımdır. Amaç kanser tedavisinin gerekliliğinden ödün vermeden meme görünümünü korumaktır. Ameliyat sonrası ışın tedavisi standart uygulamanın parçası olarak sürdürülür.
Onkoplastik meme cerrahisi nedir?
Onkoplastik cerrahi, iki ayrı cerrahi yaklaşımın tek ameliyatta birleştirilmesidir. Birincisi onkolojik cerrahidir: tümör, çevresinde sağlam doku bırakılarak çıkarılır. İkincisi plastik cerrahi tekniğidir: geriye kalan meme dokusu kaydırılarak oluşan boşluk doldurulur ve meme yeniden şekillendirilir.
Klasik meme koruyucu cerrahide çıkarılan hacim büyüdükçe memede çökme, meme başında yön değişikliği ve iki meme arasında belirgin fark ortaya çıkabilir. Onkoplastik yaklaşım bu sonucun önüne geçmeyi hedefler.
Teknikler iki ana başlıkta toplanır. Hacim yer değiştirme tekniklerinde memenin kendi dokusu kaydırılarak boşluk doldurulur. Hacim yerine koyma tekniklerinde ise komşu bölgeden doku getirilerek eksik hacim tamamlanır.
Meme küçültme teknikleriyle ilişkisi nedir?
Büyük hacimli memelerde tümör, meme küçültme ameliyatlarında kullanılan kesi planlarıyla çıkarılabilir. Bu yaklaşımda hem tümör çıkarılır hem meme hacmi azaltılır. Simetri için diğer memeye benzer bir küçültme uygulanabilir.
Neyi sağlar, neyi sağlamaz?
Onkoplastik cerrahi, klasik yaklaşımla kabul edilebilir bir görünüm elde edilemeyecek olgularda memenin korunmasına imkân verir. Ayrıca daha geniş doku çıkarımına izin verdiği için cerrahi sınırın temiz çıkma olasılığını destekler.
Yöntem kanser tedavisinin yerini almaz. Işın tedavisi ve gerekli olgularda ilaç tedavileri aynı biçimde planlanır. Şekillendirme, tedavi planını değiştirmez.
Ameliyat sonucunda memede kesi izleri kalır. Bu izlerin yerleşimi kullanılan tekniğe göre değişir. Işın tedavisi doku üzerinde ek değişikliklere yol açabilir; son görünüm bu nedenle aylar içinde netleşir.
Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez.
Kimler için uygun?
Değerlendirmede şu başlıklar birlikte incelenir:
- Çıkarılacak doku hacminin meme hacmine oranı
- Tümörün meme içindeki yerleşimi
- Meme hacmi ve sarkma düzeyi
- Deri örtüsünün ve doku kanlanmasının durumu
- Sigara kullanımı
- Şeker hastalığı gibi yara iyileşmesini etkileyen durumlar
- Işın tedavisinin planlanıp planlanmadığı
- İki meme arasında simetri beklentisi
- Kişinin tercihi
Yaklaşım şu durumlarda uygun olmayabilir:
- Meme hacminin çok küçük olmasına karşın geniş çıkarım gerekmesi
- Yaygın çok odaklı hastalık bulunması
- Kontrol altına alınmamış şeker hastalığı veya bağ dokusu hastalıkları
- Aktif sigara kullanımının sürdürülmesi
- Uzun ameliyat süresine uygun olmayan genel durum
Bu durumlarda meme alma ameliyatı ve ardından onarım seçeneği değerlendirilir.
İşlem nasıl yapılır?
Hazırlık aşamasında görüntüleme ve biyopsi tamamlanır. Ameliyattan önce kişi ayaktayken işaretleme yapılır; kesi planı, doku kaydırma yönü ve meme başının yeni konumu bu aşamada belirlenir.
Ameliyat günü sırasıyla şu adımlar izlenir:
- Genel anestezi uygulanır.
- Planlanan kesi çizgileri açılır.
- Tümör, çevresinde sağlam doku bırakılacak biçimde çıkarılır.
- Çıkarılan dokunun kenarları yön belirtir biçimde işaretlenir.
- Ameliyat yatağına ışın tedavisinin planlanmasına yardımcı işaretleyiciler yerleştirilir.
- Koltuk altı değerlendirmesi planlandıysa sentinel lenf düğümü incelenir.
- Kalan meme dokusu kaydırılarak boşluk doldurulur.
- Meme başı gerekiyorsa yeni konumuna taşınır.
- Simetri girişimi planlandıysa diğer memeye uygulanır.
- Dren yerleştirilir ve katmanlar kapatılır.
Toplam süre çoğu olguda 1,5 ile 3 saat arasındadır. Simetri girişimi eklendiğinde süre uzar.
İyileşme süreci
İlk günlerde ağrı kontrolü, dren takibi ve destekleyici sütyen kullanımı ön plandadır. Hastanede kalış süresi çoğu olguda bir ile iki gündür.
İyileşme döneminde izlenen başlıklar şunlardır:
- Kesi hatlarında kızarıklık, akıntı veya ısı artışı
- Deri renginde koyulaşma ya da soğukluk
- Ameliyat bölgesinde sıvı toplanması
- Meme başı çevresinde his değişikliği
Doku kaydırılan ameliyatlarda kanlanma önemlidir. Bu nedenle sigara kullanımı ameliyat öncesi bırakılır ve iyileşme boyunca sürdürülmez. Ağır kaldırma ve zorlayıcı kol hareketleri ilk haftalarda ertelenir.
Şişlik ve morluk birkaç hafta içinde azalır. Memenin son şekli ise aylar içinde belirginleşir. Işın tedavisi tamamlandıktan sonra doku bir miktar daha değişebilir; simetri girişimi bu nedenle bazı olgularda ikinci aşamaya bırakılır.
Kontroller ilk yıllarda daha sık sürdürülür. Takip görüntülemelerinin doğru yorumlanabilmesi için ameliyat notunun ve yerleştirilen işaretleyicilerin kayıtta bulunması önemlidir.
Riskler ve olası komplikasyonlar
Erken dönemde görülebilecek durumlar:
- Ameliyat bölgesinde kan toplanması
- Yara yeri enfeksiyonu
- Berrak sıvı toplanması
- Deri veya meme başı kanlanmasında bozulma
- Yara iyileşmesinde gecikme ve kesi hattında açılma
Geç dönemde görülebilecek durumlar:
- Yağ dokusunda sertleşme ve ele gelen düzensizlik
- İki meme arasında hacim veya şekil farkı
- Meme başı çevresinde kalıcı his değişikliği
- Kesi izlerinin beklenenden belirgin olması
- Cerrahi sınırın temiz çıkmaması nedeniyle ek girişim gerekmesi
Ateş, artan ağrı, kesi hattından akıntı, deride renk değişikliği veya hızla büyüyen şişlik durumunda vakit kaybetmeden başvurulmalıdır.
Riskin azaltılmasında doğru teknik seçimi, ameliyat öncesi işaretlemenin dikkatli yapılması, sigaranın bırakılması ve kontrollere düzenli devam edilmesi belirleyicidir.
Sık sorulan sorular
Onkoplastik cerrahi estetik bir ameliyat mıdır?
Hayır. Onkoplastik cerrahi öncelikle bir kanser ameliyatıdır. Tümörün sağlam sınırla çıkarılması önceliktir. Şekillendirme, bu önceliği zayıflatmadan aynı seansta eklenen ikinci basamaktır.
Hangi durumlarda gündeme gelir?
Çıkarılacak doku hacminin meme hacmine oranı yüksek olduğunda gündeme gelir. Ayrıca tümörün, çıkarıldığında belirgin şekil bozukluğu bırakacağı yerleşimlerde tercih edilir.
Diğer memeye de girişim yapılır mı?
Bazı olgularda yapılır. Amaç iki meme arasında hacim ve şekil dengesi sağlamaktır. Bu girişim aynı seansta veya ışın tedavisi tamamlandıktan sonra ikinci aşamada planlanabilir.
Işın tedavisi yine gerekli midir?
Gereklidir. Onkoplastik cerrahi de bir meme koruyucu ameliyattır. Memede doku kaldığı için standart uygulamada ışın tedavisi eklenir.
Ameliyat süresi neden daha uzundur?
Tümörün çıkarılmasına ek olarak doku kaydırma ve şekillendirme adımları uygulanır. Simetri girişimi de eklendiğinde toplam süre uzar.
Kanser takibini zorlaştırır mı?
Doğru uygulandığında zorlaştırmaz. Ameliyat yatağına işaretleyici konması ve ameliyat notunun ayrıntılı olması takip görüntülemelerinin yorumlanmasını kolaylaştırır.
İyileşme süresi ne kadardır?
Günlük hayata dönüş çoğu olguda iki ile üç hafta arasındadır. Kesi izlerinin olgunlaşması ve son şeklin belirginleşmesi ise aylar sürer.
Sigara kullanımı sonucu etkiler mi?
Etkiler. Sigara doku kanlanmasını bozar ve yara iyileşmesini geciktirir. Doku kaydırma yapılan ameliyatlarda bu risk daha belirgindir; ameliyat öncesi bırakılması istenir.
Yazan ve tıbbi olarak gözden geçiren: Op. Dr. Güneş Tekten — Genel Cerrahi, İstanbul
Son gözden geçirme: · Bir sonraki gözden geçirme: 2027-08
Site editörü: mail@gunestekten.com · Editoryal politikamız
Kaynaklar
Randevu
Buradaki bilgiler geneldir. Sizin durumunuzda ne anlama geldiği muayene ve gereken tetkiklerden sonra netleşir. Varsa önceki tetkik ve raporlarınızı yanınızda getirin.