Tiroid Nodülleri

Tiroid nodülü nedir?

Tiroid nodülü, tiroid bezi içinde çevresindeki dokudan ayrılabilen yuvarlak veya oval bir yapıdır. Elle hissedilebilecek büyüklükte olabileceği gibi yalnızca ultrasonda görülebilir.

Nodüller toplumda sık görülür. Sıklık yaşla birlikte artar ve kadınlarda daha yüksektir. Büyük bölümü şikâyet vermez.

İçeriğine göre üç grupta ele alınır:

Kistik nodül. İçi sıvı doludur. Çoğunlukla iyi huyludur.

Solid nodül. Tamamen doku yapısındadır. Değerlendirmesi ultrason özelliklerine göre yapılır.

Karışık nodül. Hem sıvı hem doku bölümü içerir. Doku bölümünün görünümü belirleyicidir.

Hormon üretimine göre de ayrım yapılır. Kendi başına hormon üreten nodüllere sıcak nodül denir; bunlarda kanser olasılığı düşüktür. Hormon üretmeyen soğuk nodüller ise ayrıntılı değerlendirilir.

Hangi ultrason özellikleri şüphelidir?

Şüphe uyandıran başlıklar şunlardır: düzensiz sınır, boyundan uzun görünüm, içinde küçük kireçlenmeler, belirgin koyu görünüm ve kapsül dışına uzanım. Boyun lenf düğümlerinde biçim değişikliği de dikkatle incelenir. Bu özellikler standart bir puanlama sistemiyle derecelendirilir.

Neden gelişir?

Nodüller çoğunlukla bez dokusunun bölgesel olarak çoğalmasıyla ortaya çıkar. Tek bir neden gösterilemediği durumlar sıktır.

İlişkilendirilen başlıklar şunlardır:

• Bez dokusunun bölgesel çoğalması
• İçi sıvı dolu kist gelişmesi
• Bağışıklık kaynaklı iltihabi değişiklikler
• İyot alımındaki dengesizlik
• Ailesel yatkınlık
• İleri yaş
• Kadın cinsiyet
• Gebelik ve hormonal değişim dönemleri
• Genç yaşta boyun bölgesine ışın alınması
• Bezde kanama ve buna bağlı kist oluşumu

Genç yaşta boyun bölgesine uygulanmış ışın tedavisi öyküsü, nodüllerin değerlendirilmesinde ayrı bir başlık olarak ele alınır. Ailesinde tiroid kanseri bulunanlarda da inceleme daha ayrıntılı yapılır.

Hangi belirtiler görülür?

Nodüllerin büyük bölümü şikâyet vermez. Başka bir nedenle yapılan boyun görüntülemesinde rastlantısal olarak saptanır.

Şikâyet veren nodüllerde görülebilecek bulgular:

• Boyunda ele gelen tek bir yumru
• Boyunda basınç ve dolgunluk hissi
• Yutkunurken takılma hissi
• Ses tonunda değişiklik
• Öksürük ve boğazda gıdıklanma
• Nefes alırken zorlanma

Hormon üreten nodüllerde ek bulgular ortaya çıkar. Çarpıntı, terleme, elde titreme, sinirlilik, uykusuzluk ve kilo kaybı bu tabloya eşlik eder.

Nodül içine kanama olduğunda boyunda ani ağrı ve hızlı büyüme görülebilir. Bu tablo çoğunlukla iyi huyludur ve kendiliğinden geriler.

Şu bulgular ayrıntılı inceleme gerektirir:

• Kısa sürede hızla büyüyen nodül
• Sert kıvamlı ve dokuya yapışık nodül
• İki haftadan uzun süren ses kısıklığı
• Boyun yanlarında ele gelen düğümler

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Şu durumlarda gecikmeden değerlendirme yapılmalıdır:

• Boyunda yeni fark edilen yumru
• Kısa sürede belirgin biçimde büyüyen nodül
• İki haftadan uzun süren ses kısıklığı
• Yutma güçlüğü veya nefes darlığı
• Boyun yanlarında ele gelen sert düğümler
• Çarpıntı, terleme ve belirgin kilo kaybı
• Ailesinde tiroid kanseri bulunan kişilerde ele gelen nodül

Bilinen nodülü olanlarda kontrol randevularının aksatılmaması önemlidir. İzlem aralığı hekim tarafından belirlenir.

Değerlendirme ve tedavi seçenekleri

Değerlendirme muayeneyle başlar. Nodülün boyutu, kıvamı, hareketliliği ve boyun lenf düğümleri incelenir. Işın tedavisi öyküsü ve aile öyküsü sorgulanır.

Kan tetkiklerinde tiroid hormon düzeyleri ölçülür. Hormon üretimi artmış görünüyorsa sintigrafi ile nodülün etkinliği değerlendirilir.

Boyun ultrasonu temel görüntüleme yöntemidir. Nodülün boyutu, içeriği, sınırı, kireçlenmeleri ve kanlanması kaydedilir. Bulgular standart bir puanlama sistemiyle derecelendirilir.

İnce iğne biyopsisi, puanlama ve boyut birlikte değerlendirilerek planlanır. İşlem ultrason eşliğinde yapılır ve kısa sürer. Sonuç standart bir sınıflandırmaya göre raporlanır.

Yaklaşım seçenekleri şunlardır:

İzlem. İyi huylu sonuç alınan ve şüpheli özellik taşımayan nodüllerde tercih edilir. Belirli aralıklarla muayene ve ultrason yapılır.

Kistin boşaltılması. Şikâyet veren büyük kistlerde iğneyle boşaltma uygulanabilir. Kist yeniden dolabilir.

Hormon tedavisi. Tiroid hormon düzeyleri bozulmuşsa bunlara yönelik tedavi düzenlenir.

Radyoaktif iyot tedavisi. Aşırı hormon üreten tek nodüllerde seçenekler arasında yer alır.

Cerrahi. Kanser veya kanser şüphesi bulunan, bası yapan, hızla büyüyen ve tekrarlayan biyopside sonuç alınamayan nodüllerde uygulanır. Süreç tiroid ameliyatı sayfasında anlatılmıştır.

Kanser tanısı konan olgularda yaklaşım tiroid kanserleri sayfasında ele alınmıştır.

Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular