Meme Cerrahisi · İyi Huylu Meme Hastalıkları
Meme Fibroadenomu
Genç yaşlarda sık görülen iyi huylu meme kitlesi; nasıl fark edildiği, hangi incelemelerin yapıldığı, izlem ve çıkarım kararı ayrıntılı olarak anlatılır.
Op. Dr. Güneş Tekten yazdı ve tıbbi olarak gözden geçirdi · · Künye ve kaynaklar
Fibroadenom, meme bez ve bağ dokusunun birlikte çoğalmasıyla oluşan iyi huylu bir kitledir. Genellikle genç yaşlarda görülür ve elde düzgün sınırlı, hareketli bir yapı olarak hissedilir. Tanısı ultrason ve gerektiğinde biyopsiyle konur; her olguda çıkarım gerekmez.
Fibroadenom nedir?
Fibroadenom, memedeki bez yapılarının ve bunları çevreleyen bağ dokusunun birlikte çoğalmasıyla oluşan kitledir. İyi huyludur; çevre dokuya ilerlemez ve yayılmaz.
Elde kendine özgü bir his verir. Sınırları düzgündür, yüzeyi pürüzsüzdür ve parmak altında kayar. Bu hareketlilik nedeniyle bazen memede yer değiştiriyormuş gibi algılanır.
Alt tipleri şöyle ayrılır:
Basit fibroadenom. En sık görülen biçimdir. Mikroskobik incelemede ek bir değişiklik içermez ve risk artışı göstermez.
Kompleks fibroadenom. İçinde kist, kalsifikasyon veya bez yapısında değişiklik barındırır. Hafif bir risk artışıyla ilişkilendirilir ve takip planı buna göre yapılır.
Jüvenil fibroadenom. Ergenlik döneminde görülür ve hızlı büyüyebilir. Boyutu nedeniyle çıkarım daha sık gündeme gelir.
Filloides tümöründen farkı nedir?
Filloides tümörü, görüntülemede ve elde fibroadenoma benzeyebilen ancak farklı davranan bir yapıdır. Hızlı büyüme eğilimi gösterir ve tedavisi çıkarımdır. Ayrım doku incelemesiyle yapılır. Bu nedenle hızlı büyüyen kitlelerde biyopsi öne çıkar.
Neden gelişir?
Fibroadenom gelişiminde belirleyici etken hormonal etkidir. Meme dokusunun östrojene verdiği yanıt kişiden kişiye değişir.
Tabloyu etkileyen başlıklar şunlardır:
- Üreme çağındaki östrojen düzeyi
- Meme dokusunun hormonlara duyarlılığı
- Gebelik ve emzirme dönemindeki hormonal değişim
- Menopoz sonrası hormon tedavisi kullanımı
- Genç yaş grubunda meme dokusunun yoğun olması
Bu kitleler hormon etkisinin azalmasıyla küçülebilir. Menopoz sonrası dönemde yeni fibroadenom gelişimi seyrektir; bu dönemde ortaya çıkan kitleler daha dikkatli değerlendirilir.
Fibroadenom gelişiminin beslenme, sütyen kullanımı veya travmayla ilişkisi gösterilmemiştir.
Hangi belirtiler görülür?
En sık bulgu, kişinin kendi fark ettiği kitledir.
Tipik özellikleri şunlardır:
- Düzgün sınırlı ve yuvarlak veya oval
- Yüzeyi pürüzsüz
- Parmak altında kayan, hareketli
- Çoğunlukla ağrı vermez; bazı olgularda hafif hassastır
- Boyutu adet döngüsüyle bir miktar değişebilen
- Çoğunlukla tek odak; bazen çok odaklı
Bir bölümü hiç belirti vermez ve başka bir nedenle yapılan görüntülemede saptanır.
Şu bulgular fibroadenomun tipik özellikleri değildir ve ayrı değerlendirme gerektirir:
- Sert, hareketsiz ve çevre dokuya yapışık kitle
- Sınırları belirsiz kitle
- Deride çekilme veya renk değişikliği
- Meme başında içe çekilme
- Kanlı meme başı akıntısı
- Koltuk altında ele gelen şişlik
Bu bulgular iyi huylu meme kitleleri sayfasında karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır.
Ne zaman hekime başvurulmalı?
Şu durumlarda gecikmeden değerlendirme yapılmalıdır:
- Memede yeni fark edilen ve kaybolmayan kitle
- Bilinen bir kitlenin hızla büyümesi
- Kitlenin sertleşmesi veya hareketliliğini kaybetmesi
- Kitle üzerindeki deride çekilme veya renk değişikliği
- Kanlı ya da berrak su gibi meme başı akıntısı
- Koltuk altında şişlik
- Menopoz sonrası dönemde ortaya çıkan yeni kitle
İzlem kararı verilmiş fibroadenomlarda da planlanan kontrollere uyulması önemlidir. Kitlenin davranışı ancak düzenli ölçümle değerlendirilebilir.
Değerlendirme ve tedavi seçenekleri
Değerlendirme muayeneyle başlar; kitlenin boyutu, sınırları ve hareketliliği kaydedilir. Yöntem meme muayenesi sayfasında anlatılmıştır.
Görüntüleme yaşa göre planlanır. Genç yaşlarda ultrason ilk tercihtir. İleri yaşta mamografi eklenir. Görüntüleme bulgusu tipikse ve kitle küçükse doku tanısı her olguda gerekmez.
Doku tanısı gerektiğinde meme biyopsisi uygulanır. İğne biyopsisi çoğu olguda yeterlidir.
Yaklaşım seçenekleri şunlardır:
İzlem. Tanısı net, küçük ve şikâyet vermeyen fibroadenomlarda tercih edilir. Belirli aralıklarla ultrasonla ölçüm yapılır. Boyut sabit kalıyorsa izlem sürdürülür.
Cerrahi çıkarım. Şu durumlarda gündeme gelir: kitlenin belirgin biçimde büyümesi, boyutunun rahatsızlık vermesi, görüntüleme bulgusunun tipik olmaması, biyopside şüpheli sonuç çıkması, filloides tümörü ayrımının gerekmesi ve kişinin bilgilendirildikten sonraki tercihi. İşlem küçük bir kesiyle yapılır ve genellikle aynı gün taburculuk mümkündür.
Girişimsel yöntemler. Bazı merkezlerde kitlenin görüntüleme eşliğinde vakumla çıkarılması veya dondurularak küçültülmesi uygulanır. Uygunluk kitlenin boyutuna ve yerleşimine göre değerlendirilir.
Fibroadenomun ilaçla küçültülmesine yönelik yerleşik bir tedavi bulunmamaktadır.
Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Fibroadenom kansere dönüşür mü?
Basit fibroadenomlar kansere dönüşmez. Kompleks olarak adlandırılan alt tipte hafif bir risk artışından söz edilir. Bu ayrım doku incelemesiyle yapılır ve takip planı buna göre belirlenir.
Fibroadenom mutlaka ameliyatla alınır mı?
Hayır. Tanısı net, küçük ve şikâyet vermeyen fibroadenomlar izlenebilir. Çıkarım kararı büyüme, boyut, şikâyet ve görüntüleme bulgusuna göre verilir.
Kitle kendi kendine kaybolur mu?
Bazı olgularda küçülür veya kaybolur. Bu daha çok genç yaşlarda ve küçük kitlelerde görülür. Menopoz sonrası dönemde de gerileme olabilir.
Nasıl fark edilir?
Çoğunlukla kişinin kendi fark ettiği, düzgün sınırlı ve parmak altında kayan bir kitle olarak ortaya çıkar. Bir bölümü ise başka bir nedenle yapılan görüntülemede saptanır.
Hangi incelemeler yapılır?
Muayeneye ek olarak ultrason yapılır. İleri yaşta mamografi eklenir. Görüntüleme bulgusu tipik değilse veya kitle büyüyorsa iğne biyopsisi ile doku tanısı konur.
Gebelikte büyür mü?
Büyüyebilir. Gebelik ve emzirme dönemindeki hormonal değişim kitlenin boyutunu artırabilir. Bu dönemde değerlendirme ultrasonla yapılır.
Çıkarıldıktan sonra tekrarlar mı?
Aynı yerde tekrar etmesi seyrektir. Ancak memenin başka bir bölgesinde yeni fibroadenom gelişebilir. Bu nedenle takip sürdürülür.
Birden fazla olabilir mi?
Olabilir. Aynı memede veya iki memede birden çok odak görülebilir. Bu durum tabloyu tek başına şüpheli hale getirmez; her odak ayrı değerlendirilir.
Yazan ve tıbbi olarak gözden geçiren: Op. Dr. Güneş Tekten — Genel Cerrahi, İstanbul
Son gözden geçirme: · Bir sonraki gözden geçirme: 2027-08
Site editörü: mail@gunestekten.com · Editoryal politikamız
Kaynaklar
Randevu
Buradaki bilgiler geneldir. Sizin durumunuzda ne anlama geldiği muayene ve gereken tetkiklerden sonra netleşir. Varsa önceki tetkik ve raporlarınızı yanınızda getirin.