Rektus Diyastazı

Rektus diyastazı nedir?

Karnın ön yüzünde birbirine paralel uzanan iki düz kas bulunur. Bu kaslar orta hatta sağlam bir bağ dokusuyla birleşir.

Bu bağ dokusu incelip genişlediğinde kaslar birbirinden uzaklaşır. Orta hatta bir aralık oluşur. Bu tabloya rektus diyastazı denir.

Ayrışmanın genişliğine göre gruplandırma yapılır:

Hafif ayrışma. Aralık dardır. Şikâyet çoğunlukla görünümle sınırlıdır.

Orta ayrışma. Doğrulurken belirgin bir kabartı ortaya çıkar. Karında zayıflık hissi eşlik eder.

Geniş ayrışma. Karın duvarının desteği belirgin biçimde azalmıştır. Bel ve duruş şikâyetleri tabloya eklenir.

Ayrışma göbek çevresinde, üzerinde veya altında yerleşebilir. Bu ayrım planlamada dikkate alınır.

Fıtıktan nasıl ayrılır?

Fıtıkta karın duvarında gerçek bir açıklık vardır ve bu açıklıktan doku dışarı çıkar. Rektus diyastazında ise açıklık yoktur; bağ dokusu incelmiş ancak bütünlüğünü korumuştur. Bu nedenle sıkışma riski taşımaz. Ayrım muayeneyle yapılır.

Neden gelişir?

Ayrışma, orta hattaki bağ dokusunun uzun süre gerilmesiyle ortaya çıkar. Karın içi hacmi artıran her durum bu gerilmeyi kolaylaştırır.

İlişkilendirilen başlıklar şunlardır:

• Gebelik ve tekrarlayan doğumlar
• Çoğul gebelikler
• Aşırı kilo
• Hızlı kilo alıp verme
• Karın içi basıncı artıran süregelen durumlar
• Uzun süren öksürük
• Kabızlık ve ıkınma
• Yanlış uygulanan karın egzersizleri
• Ağır kaldırmayı gerektiren işler
• İlerleyen yaşla birlikte doku dayanıklılığının azalması
• Bağ dokusunu etkileyen hastalıklar

Gebelik döneminde orta hat doğal olarak genişler. Doğum sonrasındaki ilk aylarda belirgin gerileme beklenir.

Bir yıl sonunda süren ayrışmalarda kendiliğinden düzelme beklentisi azalır. Bu dönemde değerlendirme yapılması yerinde olur.

Hangi belirtiler görülür?

En belirgin bulgu, doğrulurken karın orta hattında beliren dikey kabartıdır. Kabartı sırtüstü yatarken belirginleşir.

Görülen bulgular:

• Karın orta hattında çıkıntı
• Doğrulurken beliren dikey kabartı
• Karında zayıflık hissi
• Bel bölgesinde ağrı
• Duruş bozukluğu
• Karın görünümünde dolgunluk
• Ağır kaldırmakta zorlanma
• Karında şişkinlik hissi

Şikâyetlerin düzeyi ayrışmanın genişliğiyle her zaman orantılı değildir. Dar ayrışmalarda da rahatsızlık duyulabilir.

Bazı kişilerde bağırsak boşaltımı ve idrar tutma işlevinde güçlük tabloya eşlik eder. Bu durumda değerlendirme genişletilir.

Orta hatta ele gelen ve ıkınmakla belirginleşen ayrı bir kabarıklık varsa fıtık düşünülür. Bu bulgu ayrıca incelenir.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Şu durumlarda değerlendirme yapılmalıdır:

• Doğumdan bir yıl sonra süren orta hat kabartısı
• Karında giderek belirginleşen çıkıntı
• Karın duvarında süregelen zayıflık hissi
• Eşlik eden bel ağrısı ve duruş bozukluğu
• Egzersiz programından yarar görülmemesi
• Orta hatta ele gelen ayrı bir kabarıklık
• Bağırsak ve idrar işlevinde güçlük
• Ağır kaldırırken artan rahatsızlık

Orta hattaki kabarıklığın sertleşmesi, geri itilememesi ve şiddetli ağrının başlaması acil değerlendirme gerektirir. Bu tablo eşlik eden bir fıtığın sıkışmasını düşündürür.

Bulantı ve kusmanın eklenmesi durumunda vakit kaybedilmemelidir.

Değerlendirme ve tedavi seçenekleri

Değerlendirme muayeneyle yapılır. Sırtüstü yatarken baş hafifçe kaldırılır ve orta hattaki aralık elle ölçülür.

Ayrışmanın genişliği, uzunluğu ve eşlik eden fıtık varlığı kaydedilir. Gerekli görülen olgularda ultrason veya tomografi kullanılır.

Yaklaşım seçenekleri şunlardır:

İzlem. Doğum sonrası ilk yıl içinde tercih edilir. Bu dönemde belirgin gerileme beklenir.

Egzersiz programı. Derin karın kaslarını çalıştıran, orta hattı zorlamayan bir program uygulanır. Program uzman gözetiminde belirlenir.

Duruş ve solunum eğitimi. Karın içi basıncın yönetilmesini hedefler. Bel şikâyetlerinin azaltılmasına katkı sağlar.

Karın içi basıncın azaltılması. Kilo yönetimi, kabızlığın giderilmesi ve öksürüğün tedavisi her aşamada önerilir.

Cerrahi onarım. Geniş ayrışmada ve şikâyetlerin sürdüğü olgularda değerlendirilir. Orta hattaki bağ dokusu yaklaştırılarak onarılır.

Birlikte planlama. Fazla cilt ve doku varlığında yaklaşım karın germe ameliyatı sayfasında ele alınmıştır.

Eşlik eden göbek fıtığında değerlendirme göbek fıtığı sayfasındadır.

Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular