Yumuşak Doku Kitleleri

Yumuşak doku kitlesi nedir?

Yumuşak doku terimi yağ dokusunu, kasları, bağ dokusunu, damarları ve sinirleri kapsar. Bu yapılardan gelişen şişliklere yumuşak doku kitlesi denir.

Kitleler yerleşimlerine göre ayrılır:

Yüzeyel kitleler. Deri ile kas tabakası arasında yer alır. Elle kolay ayırt edilir.

Derin kitleler. Kas tabakasının altındadır. Ele geç gelir ve boyutları çoğu kez büyüktür.

Bu kitlelerin büyük bölümü iyi huyludur. Kötü huylu olanlar seyrek görülür ancak erken tanı önemlidir.

İyi huylu ile kötü huylu ayrımı nasıl yapılır?

Ayrım yalnızca elle muayeneyle yapılamaz. Boyut, derinlik, büyüme hızı ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilir.

Yüzeyel yerleşimli, küçük ve yıllardır değişmeyen kitleler çoğunlukla iyi huyludur. Kas altına yerleşen, büyüyen ve sert kıvamlı kitleler ise ileri inceleme gerektirir. Bu değerlendirme gecikmeden yapılmalıdır.

Neden gelişir?

Kitlelerin çoğu köken aldıkları dokunun hücrelerinden gelişir. Nedeni her olguda ortaya konamaz.

Sık karşılaşılan kaynaklar şunlardır:

• Yağ dokusundan gelişen iyi huylu kitleler
• Deri eki bezlerinin tıkanmasıyla oluşan kistler
• Bağ dokusundan gelişen kitleler
• Sinir kılıfından gelişen kitleler
• Damar yapılarından gelişen kitleler
• Kas dokusundan gelişen kitleler
• Geçirilmiş darbe sonrası oluşan doku tepkisi
• Uzun süren iltihabi süreçler
• Yumuşak dokunun kötü huylu tümörleri

Bilinen risk etkenleri arasında ailesel yatkınlık, bazı kalıtsal sendromlar ve daha önce alınmış ışın tedavisi yer alır.

Yağ dokusu kaynaklı kitlelerin ayrıntıları yağ bezi ve lipom sayfasında anlatılmıştır.

Hangi belirtiler görülür?

Küçük kitleler uzun süre yakınma vermez. Çoğu kez rastlantıyla fark edilir.

Görülebilecek bulgular:

• Deri altında ele gelen şişlik
• Kitlenin zamanla büyümesi
• Bölgede baskı ve dolgunluk hissi
• Ağrı
• Deride renk değişikliği
• Deride gerginlik
• Hareket sırasında rahatsızlık
• Yakındaki sinire bası nedeniyle uyuşma
• Bölgede damar belirginleşmesi

Ağrı her kitlede görülmez. Yakınma vermemesi kitlenin önemsiz olduğu anlamına gelmez.

Hızlı büyüme en dikkat çekici bulgudur. Birkaç ay içinde belirginleşen bir kitle değerlendirme gerektirir.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Şu durumlarda gecikmeden değerlendirme yapılmalıdır:

• Beş santimetreyi aşan kitle
• Birkaç ay içinde büyüyen kitle
• Kas tabakasının altında yer alan kitle
• Sert kıvamlı ve yerinden oynamayan kitle
• Ağrı veren kitle
• Deride yara ve akıntı gelişmesi
• Bölgede uyuşma ve güç kaybı
• Daha önce çıkarılan bir kitlenin aynı yerde tekrar etmesi
• Kitleye kilo kaybı ve gece terlemesinin eşlik etmesi

Bu bulgular kesin bir sonucu göstermez. Ancak inceleme sıralamasını değiştirir.

Kitlenin evde iğneyle boşaltılması ya da sıkılarak açılması doğru değildir. Bu girişimler iltihaba yol açar ve tanıyı güçleştirir.

Değerlendirme ve tedavi seçenekleri

Değerlendirme ayrıntılı öyküyle başlar. Kitlenin ne zaman fark edildiği, büyüme hızı ve eşlik eden yakınmalar kaydedilir.

Muayenede kitlenin boyutu, kıvamı, sınırları, hareketliliği ve derinliği not edilir. Yakın bölgedeki lenf düğümleri değerlendirilir.

Yaklaşım seçenekleri şunlardır:

Ultrason. İlk basamak görüntüleme yöntemidir. Kitlenin sıvı ya da katı yapıda olduğunu gösterir.

Manyetik rezonans görüntüleme. Derin ve büyük kitlelerde istenir. Kitlenin komşu yapılarla ilişkisini ortaya koyar.

Doku örneklemesi. Kuşkulu kitlelerde uygulanır. Örnek alma yolu, ileride yapılacak ameliyat planı gözetilerek seçilir.

İzlem. Küçük, yüzeyel ve yıllardır değişmeyen kitlelerde tercih edilebilir. Belirli aralıklarla ölçüm yapılır.

Cerrahi çıkarma. Yakınma veren ve büyüyen kitlelerde uygulanır. Kitle çevresindeki sağlam doku sınırıyla birlikte çıkarılır.

Patolojik inceleme. Çıkarılan her kitle patolojiye gönderilir. Bu adım atlanmamalıdır.

Çok disiplinli değerlendirme. Kötü huylu tümör saptanan olgularda tıbbi onkoloji ve ışın tedavisi birimleriyle birlikte plan yapılır.

Küçük ve yüzeyel kitlelerde uygulanan cerrahi yöntemler minimal invaziv cerrahi sayfasında anlatılmıştır.

Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular