Göbek Fıtığı

Göbek fıtığı nedir?

Göbek deliği, doğumdan önce anne ile bebek arasındaki bağlantının bulunduğu noktadır. Bu bölge karın duvarının doğal olarak zayıf kaldığı bir yerdir.

Karın içi basıncı arttığında bu noktadan dışarı doğru bir kabarıklık oluşabilir. Kabarıklığın içinde yağ dokusu veya bağırsak bölümü bulunabilir.

Erişkin ve çocuk fıtıkları farklı seyreder:

Çocukluk çağı fıtığı. Doğumdan sonra göbek halkasının tam kapanmamasıyla ilişkilidir. Büyük bölümü ilk yıllarda kendiliğinden kapanır.

Erişkin fıtığı. Karın duvarının zamanla zayıflamasıyla ortaya çıkar. Kendiliğinden kapanma beklenmez ve zamanla genişler.

Göbek deliğinin hemen üzerinde yerleşen bir alt tip daha vardır. Bu tipte açıklık genellikle küçüktür ve içinde yağ dokusu bulunur.

Küçük fıtık neden daha riskli olabilir?

Açıklığın dar olması, dışarı çıkan dokunun geri dönmesini güçleştirir. Dar bir halkada sıkışan doku hızla ödemlenir ve dolaşımı bozulabilir. Bu nedenle küçük fıtıklarda sıkışma riski geniş olanlara göre daha yüksektir. Boyutun küçük olması bekleme gerekçesi sayılmaz.

Neden gelişir?

Fıtık, karın duvarının dayanıklılığı ile karın içi basıncı arasındaki dengenin bozulmasıyla ortaya çıkar.

İlişkilendirilen başlıklar şunlardır:

• Göbek deliği çevresindeki doğal zayıflık
• Gebelik ve tekrarlayan doğumlar
• Aşırı kilo
• Karında sıvı birikmesi
• Uzun süren öksürük
• Kabızlık ve dışkılarken ıkınma
• Ağır kaldırmayı gerektiren işler
• Karın bölgesinden geçirilmiş ameliyatlar
• Ailesel yatkınlık
• Sigara kullanımı
• Bağ dokusunu etkileyen hastalıklar

Gebelik döneminde karın duvarı belirgin biçimde zorlanır. Şikâyetlerin bu dönemde başlaması sık görülür.

Karında sıvı birikmesine yol açan hastalıklarda planlama ayrıca yapılır. Bu grupta altta yatan tablonun kontrol altına alınması önceliklidir.

Hangi belirtiler görülür?

En belirgin bulgu göbek deliğinde ele gelen kabarıklıktır. Kabarıklık ıkınmakla ve ayakta belirginleşir.

Görülen bulgular:

• Göbek deliğinde kabarıklık
• Ikınınca ve öksürünce belirginleşen şişlik
• Yatınca küçülen veya kaybolan kabarıklık
• Göbek çevresinde çekilme hissi
• Ayakta ve gün sonunda artan rahatsızlık
• Bölgede dokunmakla hassasiyet
• Ağır kaldırınca artan ağrı
• Ciltte gerilme hissi

Küçük fıtıklar uzun süre şikâyet vermeyebilir. Bu olgular çoğunlukla rastlantısal fark edilir.

Kabarıklığın sertleşmesi, geri itilememesi ve renginin değişmesi olağan değildir. Bu bulgular sıkışmayı düşündürür.

Bulantı, kusma ve karında yaygın ağrı eklendiğinde tablo aciliyet kazanır. Bu belirtiler bağırsak sıkışmasını gösterebilir.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Şu durumlarda değerlendirme yapılmalıdır:

• Göbek deliğinde yeni fark edilen kabarıklık
• Giderek büyüyen şişlik
• Göbek çevresinde süregelen ağrı
• Ikınmakla belirginleşen ve rahatsızlık veren kabarıklık
• Bölgede dokunmakla artan hassasiyet
• Daha önce onarım yapılıp şikâyeti yeniden başlayanlar
• Ciltte incelme ve renk değişikliği

Kabarıklığın sertleşmesi, geri itilememesi ve şiddetli ağrının başlaması acil değerlendirme gerektirir. Buna bulantı, kusma ve gaz çıkışının durması eşlik ediyorsa vakit kaybedilmemelidir.

Karında sıvı birikmesi bulunan kişilerde bölgedeki cilt incelebilir. Bu grupta değerlendirme geciktirilmemelidir.

Değerlendirme ve tedavi seçenekleri

Değerlendirme muayeneyle yapılır. Kabarıklık ayakta ve yatarken incelenir, açıklığın genişliği elle değerlendirilir.

Tanı çoğu olguda muayeneyle konur. Ayrım gereken ve karmaşık olgularda ultrason veya tomografi kullanılır.

Yaklaşım seçenekleri şunlardır:

İzlem. Şikâyet vermeyen ve açıklığı geniş olan seçilmiş olgularda değerlendirilebilir. Kişiye sıkışma bulguları anlatılır.

Karın içi basıncın azaltılması. Kilo yönetimi, kabızlığın giderilmesi ve öksürüğün tedavisi her aşamada önerilir.

Dikişle onarım. Açıklığı çok küçük olan fıtıklarda uygulanabilir. Karar açıklığın ölçüsüne göre verilir.

Yama ile onarım. Belirli bir genişliğin üzerindeki fıtıklarda tercih edilir. Zayıf bölge desteklenerek tekrarlama riski azaltılır. Ayrıntılar açık fıtık onarımı sayfasındadır.

Kapalı onarım. Geniş fıtıklarda ve eşlik eden başka fıtık varlığında tercih edilebilir. Süreç laparoskopik fıtık ameliyatı sayfasında anlatılmıştır.

Acil cerrahi. Sıkışma durumunda gecikmeden ameliyat yapılır.

Karın orta hattındaki ayrışma eşlik ediyorsa değerlendirme rektus diyastazı sayfasında ele alınmıştır.

Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular