Apendiks Tümörleri

Apendiks tümörü nedir?

Apendiks, kalın bağırsağın başlangıç bölümünden çıkan kısa ve kör sonlanan bir uzantıdır. Sağ alt karın bölgesinde yer alır.

Bu uzantının iç yüzeyindeki hücrelerde gelişen denetimsiz çoğalmaya apendiks tümörü denir. Seyrek görülür ve çoğunlukla küçük boyutta saptanır.

Bu grup tek bir hastalık değildir. Başlıca türler şunlardır:

Hormon üreten hücrelerden gelişenler. En sık görülen türdür. Çoğunlukla küçüktür ve iyi seyreder.

Salgı üreten tümörler. Karın boşluğuna jel kıvamında madde yayılmasına yol açabilir. Bu tablo ayrı planlama gerektirir.

Bağırsak kanserine benzeyen türler. Kalın bağırsak kanserine yakın biçimde değerlendirilir ve tedavi edilir.

Apendiks tümörü neden çoğunlukla rastlantısal bulunur?

Apendiks küçük bir organdır. Buradaki tümör uzun süre yakınmaya yol açmaz.

Tümör apendiks ağzını tıkadığında apandisit tablosu ortaya çıkar. Hasta bu nedenle ameliyat edilir. Tümör de çıkarılan dokunun patoloji incelemesinde fark edilir. Bu nedenle her apendiks patolojiye gönderilir.

Neden gelişir?

Tek bir neden gösterilemez. Çoğu olguda belirgin bir hazırlayıcı etken bulunmaz.

Bilinen risk etkenleri şunlardır:

• Apendiks iç yüzeyindeki hücrelerde gelişen değişimler
• Apendiks ağzının uzun süreli tıkanması
• Hormon üreten hücrelerden köken alan değişimler
• Ailesinde sindirim sistemi kanseri bulunması
• Kalıtsal bağırsak kanseri sendromları
• İleri yaş

Risk etkeni taşımak hastalığın gelişeceği anlamına gelmez. Aynı biçimde, hiçbir risk etkeni taşımayan kişilerde de hastalık görülebilir.

Apandisit geçirmek bu tümör için bir neden değildir. Ancak apandisit tablosunun altında tümör bulunabilir. Bu nedenle doku incelemesi atlanmamalıdır.

Hangi belirtiler görülür?

Erken dönemde çoğunlukla belirti vermez. Bulgular apandisit tablosuyla ya da tümör büyüdüğünde ortaya çıkar.

Görülebilecek bulgular:

• Sağ alt karın bölgesinde geçmeyen ağrı
• Tekrarlayan karın ağrısı atakları
• Karında yavaş gelişen şişlik
• Az yemekle erken doyma hissi
• Dışkılama düzeninde değişiklik
• Bulantı ve şişkinlik
• Sağ alt karında ele gelen sertlik
• Ataklar hâlinde gelen yüz kızarması
• Uzun süren ishal
• İstemeden kilo kaybı

Karında yavaş gelişen şişlik salgı üreten tümörlerde görülebilir. Bu tablo değerlendirme gerektirir.

Bu bulguların hiçbiri tek başına tanı koydurmaz. Aynı bulgular apandisit ve bağırsak hastalıklarında da görülür.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Şu durumlarda gecikmeden değerlendirme yapılmalıdır:

• Sağ alt karında geçmeyen veya tekrarlayan ağrı
• Karında yavaş gelişen ve artan şişlik
• Sağ alt karında ele gelen sertlik
• Apandisit ameliyatı sonrası patolojide tümör bildirilmesi
• Dışkılama düzeninde süregelen değişiklik
• Ataklar hâlinde gelen yüz kızarması ve ishal
• İstemeden kilo kaybı

Şiddetli karın ağrısı, ateş ve kusma acil bir tablodur. Bu durumda vakit kaybedilmemelidir.

Patoloji raporunda tümör bildirilen kişiler mutlaka yeniden değerlendirilmelidir. Ek girişim gerekip gerekmediği bu değerlendirmeyle belirlenir.

Değerlendirme ve tedavi seçenekleri

Değerlendirme muayeneyle başlar. Karın incelenir, önceki ameliyat ve patoloji raporu gözden geçirilir.

Kan tetkiklerinde genel göstergeler incelenir. Türe göre özel kan göstergeleri de ölçülür.

Görüntülemenin temeli tomografidir. Karın içi yayılım düşünülen olgularda manyetik rezonans eklenir. Kalın bağırsağın değerlendirilmesi için kolonoskopi yapılır. Kesin tanı doku incelemesiyle konur.

Yaklaşım seçenekleri şunlardır:

Apendiksin çıkarılması. Küçük ve düşük riskli tümörlerde tek başına yeterli olabilir. Karar patoloji bulgularına göre verilir.

Sağ kalın bağırsağın çıkarılması. Tümörün boyutu, yerleşimi ve hücre özellikleri gerektirdiğinde uygulanır. Çevredeki lenf düğümleri birlikte alınır.

Karın içi yaygın hastalıkta cerrahi. Tüm görünür odakların temizlenmesini amaçlar. Kapsamlı bir girişimdir ve deneyimli merkezde planlanır.

Isıtılmış karın içi kemoterapi. Seçilmiş olgularda cerrahiyle aynı seansta uygulanır. Amaç geride kalan mikroskobik hastalığın denetlenmesidir.

Sistemik ilaç tedavisi. Bağırsak kanserine benzeyen türlerde ve yaygın hastalıkta gündeme gelir.

İzlem. Çok küçük ve iyi seyirli tümörlerde ek girişim yerine düzenli takip planlanabilir.

Damar yolu portu. Uzun süreli ilaç tedavisi planlanan hastalarda takılır. Ayrıntılar kemoterapi portu sayfasındadır.

Tedavi kararı çok disiplinli bir kurulda alınır. Cerrahi, tıbbi onkoloji, radyoloji ve patoloji birlikte değerlendirir.

Hormon üreten hücrelerden gelişen türler ayrı bir grupta ele alınır. Ayrıntılar endokrin tümörleri sayfasında anlatılmıştır.

Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular