Meme Ucu Koruyucu Mastektomi

Meme ucu koruyucu mastektomi nedir?

Bu ameliyatta amaç, meme dokusunu tamamen çıkarırken memenin dış örtüsünü olduğu gibi bırakmaktır. Deri örtüsü ve meme başı korunur; içindeki bez dokusu boşaltılır. Oluşan boşluk aynı seansta onarımla doldurulur.

Yöntem, deri koruyucu mastektominin bir adım ileri götürülmüş biçimidir. Farkı, meme başı ve çevresindeki koyu renkli halkanın da yerinde bırakılmasıdır.

Bu yaklaşımın uygulanabilmesi iki koşula bağlıdır. Birincisi onkolojik uygunluktur: tümör meme başından yeterli uzaklıkta olmalı ve meme başı altındaki doku temiz çıkmalıdır. İkincisi teknik uygunluktur: deri ve meme başının kanlanması ameliyat sonrasında sürmelidir.

Meme başı altındaki doku nasıl değerlendirilir?

Ameliyat sırasında meme başının hemen altındaki doku ayrı bir örnek olarak alınır ve patolojiye gönderilir. Bu örnekte tümör hücresi görülürse meme başı korunmaz ve aynı seansta veya ikinci bir girişimle çıkarılır. Bu olasılık ameliyat öncesinde ayrıntılı olarak anlatılır.

Neyi sağlar, neyi sağlamaz?

Yöntem, meme dokusunun tamamen çıkarılmasını sağlarken memenin dış görünümünün büyük ölçüde korunmasına imkân verir. Onarımla birlikte uygulandığında hacim aynı seansta yeniden oluşturulur.

Meme başının korunması görünüme yöneliktir. İşlev korunmaz: süt kanalları ve bez dokusu çıkarıldığı için emzirme mümkün olmaz. Meme başındaki his de çoğu olguda belirgin biçimde azalır.

Yöntem her olguda uygulanamaz. Uygunluk kararı ameliyat öncesi verilir; ancak ameliyat sırasında meme başı altındaki dokunun durumu veya kanlanma bulgusu planı değiştirebilir.

Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez.

Kimler için uygun?

Değerlendirmede şu başlıklar birlikte incelenir:

• Tümörün meme başına uzaklığı
• Meme başı ve çevresindeki deride bulgu olup olmadığı
• Meme başı akıntısı varlığı ve özelliği
• Meme hacmi ve sarkma düzeyi
• Deri kalınlığı ve kanlanma durumu
• Sigara kullanımı
• Şeker hastalığı ve bağ dokusu hastalıkları
• Daha önce aynı memeye ışın tedavisi uygulanıp uygulanmadığı
• Genetik yatkınlık taşıyıcılığı

Yöntem şu durumlarda uygun olmayabilir:

• Tümörün meme başına yakın olması veya meme başını tutması
• Meme başında içe çekilme, kabuklanma gibi şüpheli bulgular
• Meme başı akıntısının şüpheli özellik taşıması
• İleri düzeyde meme sarkması nedeniyle meme başının uygun konumda kalamayacak olması
• Aktif sigara kullanımının sürdürülmesi
• Kontrol altına alınmamış şeker hastalığı

Bu durumlarda deri koruyucu veya klasik mastektomi tercih edilir.

İşlem nasıl yapılır?

Hazırlık aşamasında görüntüleme, biyopsi ve konsey değerlendirmesi tamamlanır. Tümörün meme başına uzaklığı görüntülemeyle ölçülür. Onarım planı ameliyat öncesi netleştirilir.

Ameliyat günü sırasıyla şu adımlar izlenir:

1. Genel anestezi uygulanır.
2. Kesi, çoğunlukla meme altı kıvrımına veya memenin dış yan bölümüne yerleştirilir.
3. Deri örtüsü, kanlanmayı koruyacak kalınlıkta ayrılır.
4. Meme bez dokusunun tamamı çıkarılır.
5. Meme başı altındaki doku ayrı örnek olarak alınır ve patolojiye gönderilir.
6. Deri ve meme başının kanlanması gözlenerek değerlendirilir.
7. Koltuk altı değerlendirmesi planlandıysa sentinel lenf düğümü incelenir.
8. Onarım uygulanır; hacim implant veya kişinin kendi dokusuyla oluşturulur.
9. Dren yerleştirilir ve katmanlar kapatılır.

Toplam süre çoğu olguda iki ile üç saat arasındadır.

İyileşme süreci

İlk 48 saat, deri ve meme başı kanlanmasının en yakından izlendiği dönemdir. Renk değişikliği, soğukluk veya morarma erken fark edilmesi gereken bulgulardır.

Taburculuk sonrası izlenen başlıklar şunlardır:

• Meme başı ve deri renginde değişiklik
• Kesi hattında akıntı veya açılma
• Ameliyat bölgesinde sıvı toplanması
• Dren sıvısının miktarı ve rengi
• Ateş ve artan ağrı

Destekleyici sütyen kullanımı önerilir. Ağır kaldırma ve zorlayıcı kol hareketleri ilk haftalarda ertelenir. Kol egzersizleri hekimin belirlediği sınırlar içinde erken başlatılır.

Meme başındaki his kaybı ilk dönemde belirgindir. Kısmi geri dönüş aylar içinde olabilir; ancak eski düzeye ulaşması beklenmez.

Meme başı altındaki dokunun patoloji sonucu bir ile iki hafta içinde çıkar. Bu sonuçta tümör hücresi görülürse meme başının çıkarılması gündeme gelir. Ek tedavi planı ise ana patoloji raporuna göre konseyde belirlenir.

Riskler ve olası komplikasyonlar

Erken dönemde görülebilecek durumlar:

• Deri kenarlarında ve meme başında kanlanma bozukluğu
• Meme başında kısmi veya tam doku kaybı
• Kanama ve kan toplanması
• Yara yeri enfeksiyonu
• Berrak sıvı toplanması

Geç dönemde görülebilecek durumlar:

• Meme başında kalıcı his kaybı
• Meme başı konumunda kayma veya asimetri
• Onarım yapılan olgularda kapsül sertleşmesi
• İmplantla ilgili geç dönem sorunlar
• Meme başı altındaki dokunun tümörlü çıkması nedeniyle ek girişim gerekmesi

Meme başında renk değişikliği, siyahlaşma, kesi hattından akıntı, ateş veya artan ağrı durumunda vakit kaybetmeden başvurulmalıdır.

Riskin azaltılmasında doğru aday seçimi, deri kalınlığının uygun ayarlanması, sigaranın bırakılması, kan şekeri kontrolü ve ilk günlerdeki yakın takip belirleyicidir.

Sık sorulan sorular