Endoskopi

Endoskopi nedir?

Endoskopi, sindirim kanalının üst bölümünün içeriden görüntülenmesini sağlayan bir incelemedir.

İşlemde ucunda kamera ve ışık bulunan esnek bir cihaz kullanılır. Cihaz ağız yolundan ilerletilir; yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağı sırayla incelenir.

İnceleme yalnızca bakmakla sınırlı değildir. Aynı seansta şu işlemler yapılabilir:

• Kuşkulu bölgelerden doku örneği alınması
• Mide bakterisi araştırması için örnek alınması
• Kanayan bir noktanın durdurulması
• Darlığın genişletilmesi
• Yutulan yabancı cismin çıkarılması

Bu nedenle endoskopi hem tanı hem tedavi amaçlı bir işlem olarak değerlendirilir.

Kolonoskopiden farkı nedir?

İki işlem de esnek kamera sistemiyle yapılır. Fark incelenen bölgededir.

Endoskopi sindirim kanalının üst bölümünü, kolonoskopi ise kalın bağırsağı değerlendirir. Bazı durumlarda iki inceleme aynı seansta birlikte yapılır.

Neyi sağlar, neyi sağlamaz?

İşlemin sağladıkları:

• Yemek borusu ve mide iç yüzeyinin ayrıntılı görüntülenmesi
• Ülser ve iltihabi değişikliklerin saptanması
• Doku örneğiyle kesin tanıya ulaşılması
• Kanama kaynağının belirlenmesi ve durdurulması
• Mide ameliyatları öncesinde iç yüzeyin değerlendirilmesi

İşlemin sağlamadıkları:

• Mide duvarının dışındaki yapıları göstermez
• İnce bağırsağın tümünü kapsamaz
• Karın içi organların değerlendirilmesini karşılamaz
• Tek başına beslenme düzeni değişikliğinin yerini tutmaz

Bu nedenle endoskopi çoğu zaman kan tetkikleri ve görüntüleme yöntemleriyle birlikte değerlendirilir.

Kimlere uygundur?

İşlem şu durumlarda gündeme gelir:

• Süregelen mide ağrısı ve yanma
• Tedaviye yanıt vermeyen reflü yakınmaları
• Yutma güçlüğü
• Nedeni açıklanamayan kansızlık
• Kusmada kan görülmesi ya da siyah renkli dışkı
• İstem dışı kilo kaybı
• Uzun süren bulantı
• Mide ameliyatı öncesi değerlendirme
• Ailesinde mide kanseri bulunması

İşlemin uygun olmadığı ya da ertelendiği durumlar:

• Delinme kuşkusu
• Genel durumun işleme uygun olmaması
• Düzeltilmemiş kanama bozukluğu
• Mide içeriğinin boşalmamış olması

Karar muayene ve tetkikler değerlendirildikten sonra verilir.

İşlem nasıl yapılır?

Süreç birkaç basamaktan oluşur.

Değerlendirme. Öykü alınır, kullanılan ilaçlar kaydedilir. Kan sulandırıcı ve şeker ilaçlarının düzeni gözden geçirilir.

Aç kalma dönemi. Mide içeriğinin boşalmış olması gerekir. Süre hekim tarafından belirtilir.

Hazırlık. Takma diş, gözlük ve takılar çıkarılır. Damar yolu açılır ve izlem başlatılır.

Uyuşturma ya da sedasyon. Boğaza yönelik uyuşturma uygulanabilir. Sedasyon tercih edildiğinde damar yolundan verilen ilaçlarla rahat bir uyku hâli sağlanır.

İnceleme. Ağızlık yerleştirilir ve cihaz yutma hareketiyle birlikte ilerletilir. Yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağı sırayla değerlendirilir.

Girişim. Gerekli görülen bölgelerden doku örneği alınır. Kanama varsa aynı seansta durdurulabilir.

Gözlem. İşlemden sonra birkaç saat gözlem yapılır. Sedasyon uygulandıysa taburculuk etkinin geçmesiyle planlanır.

İşlem süresi çoğunlukla on ila yirmi dakika arasındadır. Girişim yapılması durumunda süre uzayabilir.

İşlem günü yanınızda bir yakınınızın bulunması önerilir. Sedasyon uygulandığında aynı gün araç kullanılmaz.

Sonrasında ne beklenir?

İlk saatlerde boğazda uyuşukluk ve hafif rahatsızlık olağandır. Ağızdan alım bu duygunun tümüyle geçmesinden sonra başlar.

Beklenen bulgular şunlardır:

• Boğazda takılma ve batma duygusu
• Karında geçici şişkinlik ve gaz
• Hafif bulantı
• Sedasyon sonrası uyku hâli
• Sesin bir süre kısık çıkması

Boğaz rahatsızlığı çoğunlukla bir gün içinde geriler. Ilık içecekler bu yakınmayı azaltır.

Doku örneği alındıysa patoloji sonucu kontrol muayenesinde değerlendirilir. Tedavi planı bu sonuca göre belirlenir.

Mide bakterisi saptandığında tedavi düzeni ayrıca planlanır ve sonrasında kontrol yapılır.

Riskler ve sınırlar

Her işlemde olduğu gibi bu incelemenin de riskleri vardır. Görülebilecek sorunlar şunlardır:

• Doku örneği alınan bölgeden kanama
• Boğazda uzun süren rahatsızlık
• Sedasyona bağlı solunum ve dolaşım sorunları
• Seyrek olarak yemek borusu ya da mide duvarında yaralanma
• Mide içeriğinin solunum yoluna kaçması

Şu bulgularda gecikmeden başvurulmalıdır:

• Şiddetli göğüs ya da karın ağrısı
• Kusmada kan görülmesi
• Siyah renkli dışkı
• Ateş ve titreme
• Nefes darlığı

Bu işlemin sınırları da açıkça belirtilmelidir. İnceleme duvarın dışını göstermez ve ince bağırsağın tümünü kapsamaz.

Kalın bağırsağın değerlendirilmesi ayrı bir işlem gerektirir. Uzun süren ishal gibi yakınmalarda bu ayrım önem taşır.

Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular