Ventral Herni (Kesi Fıtığı)

Kesi fıtığı nedir?

Karın duvarı ameliyat sırasında açılır ve işlem sonunda katmanlar hâlinde kapatılır. Bu kapatma hattı iyileşme tamamlanmadan zorlanırsa açılabilir.

Açılan bölümden karın içindeki dokular dışarı doğru çıkar. Ameliyat izinin üzerinde ele gelen bir kabarıklık oluşur. Bu tabloya kesi fıtığı denir.

Karın duvarının orta bölümünde görülen fıtıklar birlikte ventral herni başlığı altında ele alınır:

Kesi fıtığı. Geçirilmiş bir ameliyatın izi üzerinde gelişir. En sık görülen biçimdir.

Göbek üstü fıtığı. Göbek ile göğüs kafesi arasındaki orta hatta ortaya çıkar. Genellikle küçüktür.

Yan duvar fıtıkları. Karın duvarının yan bölümlerinde gelişir. Seyrek görülür.

Fıtıklar açıklığın genişliğine ve yerleşimine göre sınıflandırılır. Bu sınıflandırma cerrahi planlamanın temelidir.

Fıtık zamanla büyür mü?

Karın içi basınç, açıklığı her hareket ve her öksürükle zorlar. Bu nedenle açıklık zamanla genişleme eğilimindedir. Genişleyen fıtıkta onarım daha kapsamlı hâle gelir. Erken değerlendirme bu yönüyle önemlidir.

Neden gelişir?

Kesi fıtığının temelinde yara iyileşmesinin bozulması yatar. Bunu kolaylaştıran birçok etken vardır.

İlişkilendirilen başlıklar şunlardır:

• Ameliyat yarasının iyileşmesinde gecikme
• Yara yerinde iltihap gelişmesi
• Aşırı kilo
• Şeker hastalığı
• Sigara kullanımı
• Beslenme yetersizliği
• Uzun süreli kortizon kullanımı
• Acil koşullarda yapılmış ameliyatlar
• Ameliyat sonrası erken dönemde ağır kaldırma
• Uzun süren öksürük ve kabızlık
• Karında sıvı birikmesi
• Bağ dokusunu etkileyen hastalıklar

Bu etkenlerin bir bölümü ameliyat öncesinde düzeltilebilir. Sigaranın bırakılması ve kilo yönetimi bu nedenle hazırlık döneminin parçasıdır.

Aynı bölgeden birden çok kez ameliyat geçirmiş kişilerde risk artar. Bu grupta planlama daha ayrıntılı yapılır.

Hangi belirtiler görülür?

En belirgin bulgu ameliyat izi üzerinde ele gelen kabarıklıktır. Kabarıklık ıkınmakla ve ayakta belirginleşir.

Görülen bulgular:

• Ameliyat izi üzerinde kabarıklık
• Ikınınca ve öksürünce belirginleşen şişlik
• Yatınca küçülen kabarıklık
• Karında çekilme ve gerginlik hissi
• Ayakta ve gün sonunda artan rahatsızlık
• Bölgede ağrı ve hassasiyet
• Bağırsak hareketlerinde düzensizlik
• Karın görünümünde asimetri

Geniş fıtıklarda karın duvarının işlevi bozulur. Ayakta durma, öne eğilme ve ağırlık kaldırma güçleşebilir.

Kabarıklığın sertleşmesi, geri itilememesi ve renginin değişmesi olağan değildir. Bu bulgular sıkışmayı düşündürür.

Bulantı, kusma ve gaz çıkışının durması eklendiğinde tablo aciliyet kazanır. Bu belirtiler bağırsak tıkanıklığını gösterebilir.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Şu durumlarda değerlendirme yapılmalıdır:

• Ameliyat izi üzerinde yeni fark edilen kabarıklık
• Giderek büyüyen şişlik
• Karında süregelen çekilme ve ağrı
• Ayakta artan, yatınca azalan rahatsızlık
• Bölgede dokunmakla artan hassasiyet
• Bağırsak hareketlerinde belirgin düzensizlik
• Daha önce onarım yapılıp şikâyeti yeniden başlayanlar
• Ciltte incelme ve renk değişikliği

Kabarıklığın sertleşmesi, geri itilememesi ve şiddetli ağrının başlaması acil değerlendirme gerektirir. Buna bulantı, kusma ve gaz çıkışının durması eşlik ediyorsa vakit kaybedilmemelidir.

Yara yerinden akıntı gelmesi ayrıca değerlendirilir. Bu bulgu iltihabi bir tabloyu gösterebilir.

Değerlendirme ve tedavi seçenekleri

Değerlendirme ayrıntılı sorgulamayla başlar. Geçirilmiş ameliyatlar, yara iyileşme öyküsü ve eşlik eden hastalıklar kaydedilir.

Muayenede kabarıklık ayakta ve yatarken incelenir. Açıklığın genişliği ve sayısı elle değerlendirilir.

Görüntülemede tomografi öne çıkar. Açıklığın ölçüsünü, kese içeriğini ve karın duvarı kaslarının durumunu gösterir. Planlama bu bilgiye göre yapılır.

Yaklaşım seçenekleri şunlardır:

Ameliyat öncesi hazırlık. Kilo verme, sigaranın bırakılması ve şeker düzeninin sağlanması ilk basamaktır. Bu hazırlık onarımın başarısını doğrudan etkiler.

İzlem ve destek. Ameliyat için uygun olmayan kişilerde değerlendirilir. Karın korsesi destek sağlayabilir; kullanımı hekimce belirlenir.

Açık onarım. Ameliyat izi üzerinden girilerek açıklık kapatılır ve yama ile desteklenir. Ayrıntılar açık fıtık onarımı sayfasındadır.

Kapalı onarım. Küçük deliklerden girilerek yama yerleştirilir. Seçilmiş olgularda tercih edilir. Süreç laparoskopik fıtık ameliyatı sayfasında anlatılmıştır.

Karın duvarının yeniden yapılandırılması. Çok geniş fıtıklarda uygulanır. Kas katmanları serbestleştirilerek orta hatta yaklaştırılır.

Yara desteği yöntemleri. İltihaplı ve karmaşık olgularda basamaklı yaklaşım gerekebilir. Bu kapsamda vakum yardımlı pansuman kullanılabilir.

Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular