Yağ Bezi ve Lipom

Lipom ve yağ bezi kisti nedir?

Her iki tablo da deri altında ele gelen şişliklerle ortaya çıkar. Kaynakları ve içerikleri birbirinden farklıdır.

Lipom. Yağ hücrelerinin ince bir kapsül içinde çoğalmasıyla oluşur. Yumuşak kıvamlıdır ve parmakla itildiğinde yer değiştirir.

Yağ bezi kisti. Deri eki bezinin kanalı tıkanır ve salgı kese içinde birikir. Kıvamı lipoma göre daha diri hisseder.

Kistin deri yüzeyinde çoğu kez küçük bir açıklık bulunur. Bu nokta ayırt edici bir bulgudur.

İki tablo nasıl ayrılır?

Ayrım çoğunlukla muayeneyle yapılır. Kistin deriye yapışık olması ve orta noktasındaki açıklık en belirgin işaretlerdir.

Lipom ise deriden bağımsız hareket eder ve daha yumuşak hissedilir. Kuşkulu durumlarda ultrason istenir. Bu inceleme kitlenin katı ya da sıvı içerikli olduğunu gösterir ve cerrahi planı yönlendirir.

Neden gelişir?

Nedeni her olguda ortaya konamaz. Bilinen etkenler her iki tablo için farklıdır.

Lipom gelişiminde rol oynayan etkenler:

• Ailesel yatkınlık
• Bazı kalıtsal sendromlar
• Bölgede geçirilmiş darbe
• Orta yaş dönemi

Yağ bezi kisti gelişiminde rol oynayan etkenler:

• Deri eki bezi kanalının tıkanması
• Sık tıraş yapılan bölgelerde sürtünme
• Sivilce eğilimi
• Bölgede terleme ve nem
• Geçirilmiş deri yaralanmaları

Her iki tablo da bulaşıcı değildir. Beslenme alışkanlıklarıyla doğrudan ilişkisi gösterilmemiştir.

Bu kitlelerin daha geniş sınıflandırması yumuşak doku kitleleri sayfasında anlatılmıştır.

Hangi belirtiler görülür?

Küçük kitleler uzun süre yakınma vermez. Bulgular boyut arttıkça belirginleşir.

Görülebilecek bulgular:

• Deri altında yumuşak ve hareketli şişlik
• Şişliğin yıllar içinde yavaş büyümesi
• Kist ortasında küçük siyah nokta
• Basıldığında dolgunluk hissi
• Bölgede kızarıklık
• Ağrı ve sıcaklık artışı
• Kistten kötü kokulu akıntı gelmesi
• Giysi sürtünmesiyle rahatsızlık
• Sinire bası nedeniyle uyuşma

Ağrı çoğunlukla iltihaplanma geliştiğinde ortaya çıkar. Bu tablo ivedi değerlendirme gerektirir.

Sırt, ense, omuz ve kollar en sık görüldüğü bölgelerdir.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Şu durumlarda değerlendirme yapılmalıdır:

• Kitlenin hızla büyümesi
• Kitlenin sertleşmesi ve hareketini yitirmesi
• Bölgede kızarıklık ve sıcaklık artışı
• Ağrının başlaması
• Akıntı ve yara gelişmesi
• Aynı bölgede tekrarlayan kitleler
• Beş santimetreyi aşan boyut
• Kitleye uyuşma ya da güç kaybının eşlik etmesi

İltihaplanmış bir kistin evde sıkılarak boşaltılması doğru değildir. Bu girişim iltihabı derin dokulara yayabilir.

Aynı biçimde kitlenin iğneyle boşaltılması da kalıcı çözüm sağlamaz. Kese yerinde kaldığı için tablo tekrarlar.

Değerlendirme ve tedavi seçenekleri

Değerlendirme öyküyle başlar. Kitlenin ne zaman fark edildiği, büyüme hızı ve daha önce iltihaplanıp iltihaplanmadığı kaydedilir.

Muayenede kitlenin boyutu, kıvamı, deriyle ilişkisi ve hareketliliği not edilir.

Yaklaşım seçenekleri şunlardır:

İzlem. Küçük, yakınma vermeyen ve yıllardır değişmeyen kitlelerde tercih edilir. Belirli aralıklarla ölçüm yapılır.

Ultrason. Kitlenin içeriğini ve derinliğini gösterir. Cerrahi planı yönlendirir.

Cerrahi çıkarma. Yakınma veren, büyüyen ve tekrarlayan kitlelerde uygulanır. Lipom kapsülüyle, kist ise kesesiyle birlikte çıkarılır.

İltihabın önce yatıştırılması. Kızarıklık ve ağrı varlığında önce iltihap tedavi edilir. Çıkarma işlemi sonraya bırakılır.

Bölgesel uyuşturma. Yüzeyel ve küçük kitlelerde yeterlidir. Kişi işlem boyunca uyanıktır.

Genel anestezi. Çok sayıda, büyük ya da derin yerleşimli kitlelerde gündeme gelir.

Patolojik inceleme. Çıkarılan doku patolojiye gönderilir. Bu adım her olguda uygulanır.

Kesi boyutunu sınırlı tutan yöntemler minimal invaziv cerrahi sayfasında anlatılmıştır.

Sonuç kişiden kişiye değişir ve muayene olmadan öngörülemez. Bu nedenle sayfada sonuç taahhüdü verilmez. Değerlendirme için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular